Giải Khám phá trang 15 Chuyên đề Công nghệ 12

Gợi ý trả lời

Phân tích vai trò của chế phẩm vi sinh phân huỷ nhanh vật liệu cháy dưới tán rừng thông

Dưới tán rừng thông thường tích tụ một lớp dày vật liệu cháy khô (lá kim rụng, cành khô, thảm mục, vỏ cây, nhựa thông). Lá thông chứa nhiều nhựa, dầu và sáp nên rất khó phân huỷ tự nhiên, dễ bắt lửa và là nguồn vật liệu cháy nguy hiểm bậc nhất trong rừng thông. Chế phẩm vi sinh phân huỷ nhanh vật liệu cháy (chứa các vi sinh vật phân giải cellulose, lignin, chất hữu cơ) được phun/rải xuống tán rừng để thúc đẩy quá trình phân huỷ lớp vật liệu này. Vai trò của chế phẩm thể hiện ở các mặt sau:

a) Giảm khối lượng vật liệu cháy, giảm nguy cơ cháy rừng
- Vi sinh vật trong chế phẩm tiết enzyme (cellulase, ligninase, protease…) phân giải nhanh lá kim, cành khô, thảm mục thành mùn.
- Lớp vật liệu cháy khô mỏng đi rõ rệt, làm giảm khối lượng và độ dày vật liệu dễ cháy tích tụ dưới tán rừng → giảm nguồn nhiên liệu, giảm nguy cơ phát sinh và lan truyền đám cháy, hạn chế cường độ cháy nếu xảy ra.

b) Cải tạo đất, trả lại dinh dưỡng cho rừng
- Quá trình phân huỷ chuyển hoá chất hữu cơ khó tiêu thành mùn và các chất khoáng dễ tiêu (N, P, K…), làm tăng độ phì nhiêu của đất.
- Nhờ đó cây thông và thảm thực vật dưới tán sinh trưởng tốt hơn, rừng khoẻ mạnh, tăng sức chống chịu.

c) Bảo vệ môi trường, thay thế biện pháp đốt dọn thủ công
- Trước đây để giảm vật liệu cháy người ta thường đốt dọn thực bì — biện pháp này tốn công, dễ gây cháy lan, phát thải khí nhà kính và làm nghèo đất.
- Dùng chế phẩm vi sinh là biện pháp sinh học, an toàn, không gây ô nhiễm, không làm chai đất, bảo vệ hệ sinh vật đất và cân bằng sinh thái rừng.

d) Chủ động phòng chống cháy, nâng cao hiệu quả quản lí rừng
- Việc xử lí vật liệu cháy bằng chế phẩm có thể làm định kì, trên diện rộng, chi phí hợp lí → giúp công tác phòng cháy chữa cháy rừng mang tính chủ động, phòng ngừa thay vì chỉ ứng phó khi cháy đã xảy ra.

Kết luận: Chế phẩm vi sinh phân huỷ nhanh vật liệu cháy vừa trực tiếp làm giảm nguồn vật liệu cháy (phòng chống cháy rừng), vừa cải tạo đất và bảo vệ môi trường — là ứng dụng công nghệ sinh học hiệu quả, an toàn, bền vững trong bảo vệ rừng thông.