Giải Khám phá trang 10 Chuyên đề Công nghệ 12

Gợi ý trả lời

Giải thích

Quan sát Hình 2.2, ta so sánh hai con đường chọn, tạo giống:

- a) Phương pháp truyền thống: Cây bố × Cây mẹ → Cây con → Cây trưởng thành → chọn lọc dựa trên kiểu hình → cây mang tính trạng mong muốn. Vì phải dựa vào kiểu hình nên bắt buộc phải nuôi trồng cây đến khi trưởng thành, khi các tính trạng (chiều cao, chất lượng gỗ, khả năng chống chịu sâu bệnh, năng suất…) mới biểu hiện đầy đủ thì mới đánh giá và chọn lọc được. Đối với cây lâm nghiệp thì thời gian từ cây con đến cây trưởng thành kéo dài rất lâu (nhiều năm, thậm chí hàng chục năm), nên mỗi chu kì chọn giống rất mất thời gian.

- b) Ứng dụng chỉ thị phân tử: Cây bố × Cây mẹ → Cây con → chọn lọc bằng chỉ thị phân tử → cây mang tính trạng mong muốn. Chỉ thị phân tử là những đoạn DNA đặc trưng liên kết chặt với gene quy định tính trạng mong muốn. Nhờ đó, có thể phân tích trực tiếp vật chất di truyền (kiểu gene) ngay ở giai đoạn cây con, xác định được cây nào mang gene/tính trạng mong muốn mà không cần chờ cây lớn lên và biểu hiện ra kiểu hình.

Vì sao rút ngắn được thời gian:
1. Việc chọn lọc dựa trên kiểu gene được thực hiện sớm, ngay từ giai đoạn cây con (cây mầm), bỏ qua bước phải nuôi cây đến khi trưởng thành và bước chờ tính trạng biểu hiện thành kiểu hình — vốn là khâu tốn nhiều thời gian nhất ở cây lâm nghiệp.
2. Có thể loại bỏ sớm những cây không mang tính trạng mong muốn, chỉ giữ và tiếp tục nuôi trồng số ít cây đạt yêu cầu, tiết kiệm thời gian, công sức, diện tích và chi phí chăm sóc.
3. Kết quả chọn lọc dựa trên DNA chính xác, ít phụ thuộc vào môi trường (kiểu hình dễ bị môi trường chi phối), nên giảm được số lần chọn lọc lặp lại và rút ngắn số chu kì lai tạo.

Nhờ ba lí do trên, ứng dụng chỉ thị phân tử giúp rút ngắn đáng kể thời gian chọn, tạo giống mới so với phương pháp truyền thống.