Giải Câu hỏi trang 12 Chuyên đề Địa lí 12

Gợi ý trả lời

Bão và áp thấp nhiệt đới ở nước ta

a) Quan niệm

- Bão là một xoáy thuận nhiệt đới có sức gió mạnh nhất từ cấp 8 trở lên (từ 62 km/h trở lên) và có thể có gió giật; khi sức gió mạnh nhất đạt từ cấp 10 đến cấp 11 gọi là bão mạnh, từ cấp 12 đến cấp 15 gọi là bão rất mạnh, từ cấp 16 trở lên gọi là siêu bão.
- Áp thấp nhiệt đới là một xoáy thuận nhiệt đới có sức gió mạnh nhất từ cấp 6 đến cấp 7 (từ 39 km/h đến 61 km/h) và có thể có gió giật.
- Đây là những hiện tượng thời tiết nguy hiểm, thường kèm theo mưa lớn, gió mạnh và nước dâng.

b) Nguyên nhân

- Bão và áp thấp nhiệt đới hình thành trên vùng biển nhiệt đới có nhiệt độ nước biển cao (trên 26 °C), độ ẩm lớn, tạo điều kiện cho không khí bốc lên mạnh và hình thành vùng áp thấp.
- Nước ta nằm trong khu vực nhiệt đới ẩm gió mùa, giáp Biển Đông rộng lớn – một trong những ổ bão lớn của thế giới, nên thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão và áp thấp nhiệt đới hình thành ngay trên Biển Đông hoặc từ Tây Thái Bình Dương di chuyển vào.

c) Nơi thường xảy ra và thời gian

- Bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến hầu khắp vùng ven biển nước ta, nhưng tập trung nhiều nhất ở ven biển Bắc Bộ và Trung Bộ.
- Mùa bão ở nước ta thường bắt đầu từ tháng 6 và kết thúc vào tháng 11, 12; bão sớm vào tháng 5 và muộn sang tháng 12 ít gặp hơn.
- Mùa bão có xu hướng chậm dần từ Bắc vào Nam: nửa đầu mùa bão (các tháng 6, 7, 8) ảnh hưởng chủ yếu đến Bắc Bộ; nửa sau mùa bão (các tháng 9, 10, 11) ảnh hưởng chủ yếu đến Trung Bộ và Nam Bộ.

d) Hậu quả

- Gió mạnh kèm mưa lớn làm đổ nhà cửa, cây cối, cột điện, phá hủy công trình, cơ sở hạ tầng.
- Mưa lớn gây ngập lụt trên diện rộng, lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi.
- Trên biển, bão gây sóng lớn, nước biển dâng (triều cường kết hợp nước dâng do bão) làm ngập mặn vùng ven biển, lật úp tàu thuyền, đe dọa tính mạng ngư dân.
- Gây thiệt hại lớn về người, tài sản, sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, môi trường.

e) Biện pháp phòng chống

- Tăng cường dự báo, cảnh báo sớm về hướng di chuyển và cường độ của bão, áp thấp nhiệt đới.
- Khi có bão, tàu thuyền trên biển phải nhanh chóng trở về đất liền hoặc tìm nơi tránh trú an toàn.
- Củng cố, gia cố nhà cửa, công trình, hệ thống đê điều, hồ chứa; chặt tỉa cành cây.
- Sơ tán dân ở vùng ven biển, vùng trũng thấp, vùng có nguy cơ sạt lở đến nơi an toàn.
- Chống bão phải kết hợp với chống lụt, úng ở đồng bằng và chống lũ, chống xói mòn, sạt lở ở miền núi.
- Trồng và bảo vệ rừng, đặc biệt là rừng phòng hộ ven biển (rừng ngập mặn) để chắn gió, chắn sóng; nâng cao ý thức và kĩ năng phòng chống thiên tai cho người dân.