Giải Câu hỏi trang 8 Chuyên đề Hoá học 12

Lời giải

a) Giai đoạn đầu tiên của Phản ứng 1

Phản ứng 1 là phản ứng cộng $HBr$ vào liên kết đôi $C=C$ của alkene.

Trong giai đoạn đầu, liên kết đôi $C=C$ (giàu electron $\pi$) đóng vai trò trung tâm giàu electron: cặp electron $\pi$ tấn công vào nguyên tử $H$ của phân tử $HBr$ (ở đó $H$ mang một phần điện tích dương $\delta+$, còn $Br$ mang $\delta-$). Liên kết $H-Br$ bị phân cắt dị li, $H$ gắn vào alkene còn $Br^-$ tách ra, tạo carbocation bậc ba $(CH_3)_2C^+-CH_2CH_3$.

Như vậy $HBr$ là tiểu phân nhận cặp electron (nghèo electron, có trung tâm $H$ mang $\delta+$), còn alkene là tiểu phân cho cặp electron.

➞ Trong giai đoạn đầu, $HBr$ đóng vai trò tác nhân electrophile (tác nhân ái điện tử).

b) Giai đoạn thứ hai của Phản ứng 2

Phản ứng 2 xảy ra theo cơ chế thế: giai đoạn đầu $(CH_3)_3C-Br$ phân cắt dị li tạo carbocation $(CH_3)_3C^+$ và $Br^-$.

Trong giai đoạn thứ hai, phân tử $C_2H_5OH$ dùng cặp electron chưa liên kết trên nguyên tử $O$ (giàu electron) để tấn công vào nguyên tử carbon mang điện tích dương của carbocation $(CH_3)_3C^+$ (trung tâm thiếu electron), tạo ion oxonium $(CH_3)_3C-\overset{+}{O}(H)-C_2H_5$; sau đó tách $H^+$ cho sản phẩm ether $(CH_3)_3C-O-C_2H_5$.

Vì $C_2H_5OH$ là tiểu phân cho cặp electron, tấn công vào trung tâm thiếu electron, nên nó là tác nhân ái nhân.

➞ Trong giai đoạn thứ hai, $C_2H_5OH$ đóng vai trò tác nhân nucleophile (tác nhân ái nhân).

Đáp số