Chuyên đề học tập Hoá học 12

Giải Câu hỏi 1 trang 24 Chuyên đề Hoá học 12

Bài 5. Vật liệu (thuỷ tinh)   Đã kiểm

Đề bài

Khi sử dụng đồ thuỷ tinh cần lưu ý điều gì để đảm bảo an toàn?

Lời giải

Khi sử dụng đồ thuỷ tinh, cần lưu ý những điều sau để đảm bảo an toàn:

1. Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột (sốc nhiệt)

Thuỷ tinh dẫn nhiệt kém, khi nhiệt độ thay đổi nhanh thì lớp trong và lớp ngoài giãn nở (hoặc co lại) không đều, sinh ứng suất nhiệt lớn làm đồ vật nứt, vỡ. Vì vậy không rót nước sôi vào cốc thuỷ tinh đang lạnh (và ngược lại), không đặt dụng cụ đang nóng lên bề mặt lạnh, ướt. Khi cần đun nóng phải dùng loại thuỷ tinh chịu nhiệt (thuỷ tinh borosilicate).

2. Đun nóng đúng cách

Khi đun dụng cụ thuỷ tinh phải đun từ từ, đều nhiệt; nên đun qua lưới amiăng hoặc dùng bếp cách thuỷ thay vì hơ trực tiếp trên ngọn lửa, để tránh ứng suất nhiệt cục bộ gây nứt vỡ.

3. Cẩn thận vì thuỷ tinh giòn, dễ vỡ

Thuỷ tinh cứng nhưng giòn, chịu va đập kém; khi vỡ tạo mảnh sắc nhọn dễ gây đứt tay. Cần cầm nắm, di chuyển nhẹ nhàng, đặt trên bề mặt ổn định, tránh va đập mạnh. Không dùng đồ thuỷ tinh đã bị nứt, mẻ vì chúng có thể vỡ bất ngờ khi chịu lực hoặc khi đun.

4. Không dùng để đựng hoá chất ăn mòn thuỷ tinh

Không đựng dung dịch hydrofluoric acid (HF) trong đồ thuỷ tinh thường vì HF ăn mòn thuỷ tinh:

$$\text{SiO}_2 + 4\text{HF} \rightarrow \text{SiF}_4\uparrow + 2\text{H}_2\text{O}$$

Đồng thời hạn chế đựng lâu dung dịch kiềm đặc, nóng vì cũng làm thuỷ tinh bị ăn mòn.

5. Xử lí an toàn khi đồ thuỷ tinh bị vỡ

Thu gom mảnh vỡ bằng chổi và kẹp (hoặc đồ hót rác), tuyệt đối không dùng tay trần vì mảnh thuỷ tinh rất sắc, dễ gây đứt tay.

Đáp số

Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột (sốc nhiệt); khi đun phải dùng thuỷ tinh chịu nhiệtĐun từ từ, đều nhiệt, qua lưới amiăng/bếp cách thuỷ, không hơ trực tiếp ngọn lửaCẩn thận vì thuỷ tinh giòn, dễ vỡ tạo mảnh sắc; tránh va đập, không dùng đồ đã nứt, mẻKhông đựng HF và kiềm đặc nóng vì ăn mòn thuỷ tinh ($\text{SiO}_2 + 4\text{HF} \rightarrow \text{SiF}_4\uparrow + 2\text{H}_2\text{O}$)Thu dọn mảnh vỡ bằng chổi/kẹp, không dùng tay trần

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.