Chuyên đề học tập Hoá học 12

Giải Bài 8 trang 47 Chuyên đề Hoá học 12

Bài 9. Đồng phân của phức chất   Đã kiểm chéo

Đề bài

Phức chất (A) và phức chất (B) có cấu tạo như sau:

Hãy chỉ ra sự khác nhau về cấu tạo của hai phức chất này.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 47 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hai phức chất bát diện của Co, đều có điện tích 2+.
(A): ion trung tâm Co liên kết với 5 phối tử NH3 (ba nhóm H3N và hai nhóm NH3) và 1 phối tử NO2 liên kết qua nguyên tử N. Công thức: [Co(NH3)5(NO2)]^2+.
(B): ion trung tâm Co liên kết với 5 phối tử NH3 và 1 phối tử ONO liên kết qua nguyên tử O. Công thức: [Co(NH3)5(ONO)]^2+.
Hai phức chỉ khác nhau ở cách phối tử NO2^- liên kết với Co (qua N ở A, qua O ở B) — đồng phân liên kết.

Lời giải

Phân tích hai phức chất

Hai phức chất đều là phức bát diện của cobalt, có cùng ion trung tâm là $Co$, cùng điện tích $2+$ và cùng thành phần phối tử: 5 phân tử $NH_3$ và 1 phối tử $NO_2^-$.

- Phức (A): $[Co(NH_3)_5(NO_2)]^{2+}$ — phối tử $NO_2^-$ liên kết với ion trung tâm $Co$ qua nguyên tử N (gọi là phối tử nitro).
- Phức (B): $[Co(NH_3)_5(ONO)]^{2+}$ — phối tử $NO_2^-$ liên kết với ion trung tâm $Co$ qua nguyên tử O (gọi là phối tử nitrito).

Sự khác nhau về cấu tạo

Hai phức chất có cùng công thức phân tử, cùng ion trung tâm, cùng số lượng và loại phối tử, nhưng khác nhau ở nguyên tử của phối tử $NO_2^-$ trực tiếp tạo liên kết cho – nhận với ion trung tâm $Co$:

- Ở (A), liên kết hình thành qua nguyên tử $N$: $Co \leftarrow N$ (nhóm $–NO_2$).
- Ở (B), liên kết hình thành qua nguyên tử $O$: $Co \leftarrow O$ (nhóm $–ONO$).

Kết luận: Phức (A) và phức (B) là một cặp đồng phân liên kết — cùng một phối tử ($NO_2^-$) nhưng liên kết với ion trung tâm qua hai nguyên tử cho khác nhau (N ở A, O ở B), dẫn tới cấu tạo khác nhau.

Đáp số

Hai phức là đồng phân liên kết: ở (A) phối tử NO₂⁻ liên kết với Co qua nguyên tử N, ở (B) liên kết qua nguyên tử O.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.