Giải Luyện tập và vận dụng 1 trang 42 Chuyên đề Sinh học 12
Đề bài
Trichoderma sp. là loại nấm được sử dụng phổ biến trong trồng trọt. Chúng tổng hợp một số chất có hoạt tính sinh học như: kháng khuẩn, kích thích sinh trưởng. Đặc biệt quần thể nấm Trichoderma trong đất tăng trưởng rất nhanh trở thành loài đối kháng với nấm gây bệnh.
a) Sử dụng kiến thức về mối quan hệ sinh thái giữa các loài, giải thích vì sao nên trộn nấm Trichoderma với phân hữu cơ để bón lót?
b) Sử dụng nấm Trichoderma trong trồng trọt có được coi là biện pháp kiểm soát sinh học không?
Lời giải
a) Vì sao nên trộn nấm _Trichoderma_ với phân hữu cơ để bón lót?
- Giữa nấm _Trichoderma_ và nấm gây bệnh trong đất tồn tại các mối quan hệ cạnh tranh và ức chế – cảm nhiễm (đối kháng): cả hai cùng sống trong đất nên cạnh tranh về nơi ở và nguồn thức ăn; đồng thời _Trichoderma_ tiết ra các chất có hoạt tính sinh học (kháng khuẩn, kháng nấm) làm kìm hãm, tiêu diệt nấm gây bệnh.
- Phân hữu cơ là nguồn chất hữu cơ (nguồn dinh dưỡng) dồi dào cho nấm _Trichoderma_. Khi được trộn vào phân hữu cơ rồi bón lót, nấm _Trichoderma_ có sẵn thức ăn để sinh trưởng và tăng nhanh số lượng, hình thành quần thể lớn ngay trong vùng đất quanh rễ cây.
- Nhờ tăng trưởng rất nhanh, quần thể _Trichoderma_ chiếm ưu thế về nơi ở và nguồn sống, lấn át (cạnh tranh) và đối kháng với nấm gây bệnh, kìm hãm sự phát triển của chúng; đồng thời tiết chất kích thích sinh trưởng giúp cây khỏe. Vì vậy trộn _Trichoderma_ với phân hữu cơ để bón lót vừa nuôi được nấm có lợi, vừa bảo vệ cây khỏi nấm gây bệnh ngay từ đầu vụ.
b) Sử dụng nấm _Trichoderma_ trong trồng trọt có được coi là biện pháp kiểm soát sinh học không?
- Kiểm soát sinh học là việc sử dụng các sinh vật sống (thiên địch, loài đối kháng…) để khống chế, làm giảm số lượng của sinh vật gây hại, thay cho hoặc hạn chế việc dùng hóa chất.
- Ở đây, con người chủ động dùng một sinh vật sống là nấm _Trichoderma_ — loài đối kháng với nấm gây bệnh — để kìm hãm, tiêu diệt nấm gây bệnh cho cây trồng.
- Do đó, việc sử dụng nấm _Trichoderma_ trong trồng trọt được coi là một biện pháp kiểm soát sinh học.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
