Giải Bài 4.4 trang 13 SBT Khoa học tự nhiên 9

Lời giải

Nhớ lại điều kiện có công cơ học: Một lực chỉ sinh công cơ học khi có lực tác dụng lên vật và vật dịch chuyển theo phương của lực. Công được tính bằng $A = F \cdot s$, trong đó $s$ là quãng đường vật dịch chuyển theo phương của lực. Nếu vật đứng yên ($s = 0$) thì không có công cơ học, dù phải dùng lực.

Phân tích hai trường hợp:
- Trường hợp 1: Lực sĩ A tác dụng lực nâng tạ và tạ dịch chuyển lên trên (theo phương của lực) một đoạn $s > 0$ → có công cơ học: $A_1 = F \cdot s > 0$.
- Trường hợp 2: Lực sĩ B tác dụng lực giữ tạ nhưng tạ đứng yên, quãng đường dịch chuyển $s = 0$ → công cơ học $A_2 = F \cdot 0 = 0$, không có công cơ học (dù cơ bắp vẫn phải gắng sức).

Xét từng nhận định:

a) *Công cơ học được thực hiện trong trường hợp 1.* → Tạ dịch chuyển theo hướng lực nâng nên có công cơ học. Đúng.

b) *Công cơ học được thực hiện trong trường hợp 2.* → Tạ đứng yên, $s = 0$ nên $A_2 = 0$, không có công cơ học. Sai.

c) *Cả hai trường hợp đều không thực hiện công cơ học.* → Trường hợp 1 có thực hiện công cơ học. Sai.

d) *Trường hợp 2 thực hiện công lớn hơn trường hợp 1.* → Trường hợp 2 có công bằng 0, nhỏ hơn trường hợp 1. Sai.

e) *Trong trường hợp 2, lực sĩ tốn công sức để giữ yên tạ ở trên cao nhưng không thực hiện công cơ học.* → Đúng với điều kiện có công: tạ không dịch chuyển nên không có công cơ học, dù cơ thể vẫn tiêu hao năng lượng. Đúng.

Đáp số