Giải Bài 9.29 trang 56 SBT Toán 9
Đề bài
Cho hình vuông $ABCD$ có cạnh bằng $3$ cm và nội tiếp đường tròn $(O)$ như Hình 9.8. Tính tổng diện tích của bốn hình viên phân được giới hạn bởi các cạnh hình vuông (phần tô đậm trong hình).
Mô tả hình bằng lời
Hình 9.8: Hình vuông $ABCD$ (với $A$ trên trái, $B$ trên phải, $C$ dưới phải, $D$ dưới trái) nội tiếp đường tròn $(O)$; cạnh hình vuông bằng $3$ cm. Hai đường chéo $AC$ và $BD$ được vẽ, cắt nhau tại tâm $O$. Bốn hình viên phân là bốn phần nằm giữa mỗi cạnh hình vuông và cung tròn tương ứng (phần tô đậm).
Lời giải
Bước 1. Tìm bán kính đường tròn $(O)$.
Vì hình vuông $ABCD$ nội tiếp đường tròn $(O)$ nên đường chéo của hình vuông chính là đường kính của đường tròn.
Hình vuông có cạnh $3$ cm nên độ dài đường chéo là:
$$AC = 3\sqrt{2} \ (\text{cm}).$$
Suy ra bán kính:
$$R = \frac{AC}{2} = \frac{3\sqrt{2}}{2} \ (\text{cm}).$$
Bước 2. Tính diện tích hình tròn $(O)$ và diện tích hình vuông.
Diện tích hình tròn:
$$S_{(O)} = \pi R^{2} = \pi \left(\frac{3\sqrt{2}}{2}\right)^{2} = \pi \cdot \frac{9\cdot 2}{4} = \frac{9\pi}{2} \ (\text{cm}^{2}).$$
Diện tích hình vuông:
$$S_{ABCD} = 3^{2} = 9 \ (\text{cm}^{2}).$$
Bước 3. Tính tổng diện tích bốn hình viên phân.
Bốn hình viên phân là phần của hình tròn nằm ngoài hình vuông. Do đó tổng diện tích của chúng bằng diện tích hình tròn trừ đi diện tích hình vuông:
$$S = S_{(O)} - S_{ABCD} = \frac{9\pi}{2} - 9 \ (\text{cm}^{2}).$$
Thay $\pi \approx 3{,}14$:
$$S \approx \frac{9\cdot 3{,}14}{2} - 9 = 14{,}13 - 9 = 5{,}13 \ (\text{cm}^{2}).$$
Vậy tổng diện tích bốn hình viên phân khoảng $5{,}13 \ \text{cm}^{2}$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
