Giải Bài 9.35 trang 59 SBT Toán 9
Đề bài
Hình nào dưới đây vẽ hai điểm $M$, $N$ thoả mãn phép quay ngược chiều $60^\circ$ tâm $O$ biến $N$ thành $M$?
Mô tả hình bằng lời
Hình 9.13 gồm bốn hình, mỗi hình có tia gốc $O$ với hai điểm cách đều $O$ (đánh dấu bằng gạch bằng nhau trên hai tia):
a) Góc $\widehat{MON} = 60^\circ$; $N$ ở tia trên (bên trái), $M$ ở tia dưới (nằm ngang). $N$ nằm theo chiều ngược kim đồng hồ so với $M$.
b) Góc $\widehat{MON} = 60^\circ$; $N$ ở tia trên, $M$ ở tia dưới (nằm ngang).
c) Góc $\widehat{MON} = 50^\circ$; $M$ ở tia trên, $N$ ở tia dưới.
d) Góc $\widehat{MON} = 60^\circ$; $M$ ở tia trên, $N$ ở tia dưới (nằm ngang).
Lời giải
Phân tích yêu cầu. Phép quay ngược chiều (kim đồng hồ) $60^\circ$ tâm $O$ biến $N$ thành $M$ khi và chỉ khi đồng thời:
- $OM = ON$ (hai điểm cách đều tâm $O$);
- $\widehat{MON} = 60^\circ$ (góc quay bằng $60^\circ$);
- Chiều quay từ $N$ sang $M$ là ngược chiều kim đồng hồ (tức $M$ nằm về phía ngược chiều kim đồng hồ so với $N$).
Xét lần lượt từng hình (cả bốn hình đều có $OM = ON$ nhờ các gạch bằng nhau):
a) $\widehat{MON} = 60^\circ$ nhưng $N$ nằm về phía ngược chiều kim đồng hồ so với $M$. Khi đó phép quay ngược chiều $60^\circ$ tâm $O$ biến $M$ thành $N$ (tức biến $N$ thành $M$ là phép quay *thuận* chiều). Không thoả mãn.
b) $\widehat{MON} = 60^\circ$, nhưng $N$ ở tia trên còn $M$ ở tia dưới (nằm ngang), nên $M$ nằm về phía thuận chiều kim đồng hồ so với $N$. Phép quay biến $N$ thành $M$ ở đây là phép quay *thuận* chiều $60^\circ$. Không thoả mãn.
c) $\widehat{MON} = 50^\circ \ne 60^\circ$, góc quay sai. Không thoả mãn.
d) $\widehat{MON} = 60^\circ$; $N$ ở tia dưới (nằm ngang), $M$ ở tia trên, nên $M$ nằm về phía ngược chiều kim đồng hồ so với $N$ một góc $60^\circ$. Vậy phép quay ngược chiều $60^\circ$ tâm $O$ biến $N$ thành $M$. Thoả mãn.
Kết luận: Hình d) là hình vẽ đúng hai điểm $M$, $N$ thoả mãn phép quay ngược chiều $60^\circ$ tâm $O$ biến $N$ thành $M$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
