Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 4.35 trang 52 SBT Toán 9

Bài 3. Giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình

Đề bài

Hai chiếc thuyền $A$ và $B$ ở vị trí được minh hoạ như trong Hình 4.20. Tính khoảng cách giữa chúng (làm tròn đến m), biết $IK = 380$ m.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 52 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 4.20: Hai thuyền $A$ và $B$ ở trên mặt nước, $A$ ở trên, $B$ ở dưới, cùng nằm trên một đường thẳng đứng $IAB$ với $I$ ở chân (dưới cùng bên trái). Điểm $K$ ở dưới cùng bên phải. Đoạn $IK$ nằm ngang dài 380 m, góc tại $I$ vuông ($IK \perp IB$). Tại $K$: góc $\widehat{IKB}$ (giữa $KI$ và $KB$) bằng $50^\circ$; góc $\widehat{BKA}$ (giữa $KB$ và $KA$) bằng $15^\circ$.

Lời giải

Phân tích hình vẽ. Hai thuyền $A$, $B$ cùng nằm trên đường thẳng đứng đi qua $I$, trong đó $A$ ở trên, $B$ ở dưới. Vì $IK \perp IB$ nên hai tam giác $IKB$ và $IKA$ đều vuông tại $I$, với cạnh góc vuông chung là $IK = 380$ m (nằm ngang).

Tại $K$ có:
$$\widehat{IKB} = 50^\circ, \qquad \widehat{IKA} = \widehat{IKB} + \widehat{BKA} = 50^\circ + 15^\circ = 65^\circ.$$

Bước 1. Tính $IB$ trong tam giác $IKB$ vuông tại $I$.

Xét tam giác vuông $IKB$, góc nhọn tại $K$ là $50^\circ$, cạnh đối là $IB$, cạnh kề là $IK$:
$$\tan\widehat{IKB} = \dfrac{IB}{IK} \;\Rightarrow\; IB = IK\cdot\tan 50^\circ = 380\cdot\tan 50^\circ \approx 452{,}87 \text{ (m)}.$$

Bước 2. Tính $IA$ trong tam giác $IKA$ vuông tại $I$.

Xét tam giác vuông $IKA$, góc nhọn tại $K$ là $65^\circ$:
$$\tan\widehat{IKA} = \dfrac{IA}{IK} \;\Rightarrow\; IA = IK\cdot\tan 65^\circ = 380\cdot\tan 65^\circ \approx 814{,}91 \text{ (m)}.$$

Bước 3. Tính khoảng cách $AB$.

Vì $B$ nằm giữa $I$ và $A$ trên đường thẳng đứng nên:
$$AB = IA - IB = 380\left(\tan 65^\circ - \tan 50^\circ\right) \approx 814{,}91 - 452{,}87 = 362{,}05 \text{ (m)}.$$

Kiểm tra lại. $380\cdot\tan 50^\circ \approx 452{,}87$ m và $380\cdot\tan 65^\circ \approx 814{,}91$ m đều dương và $IA > IB$ (hợp lí vì $A$ ở trên $B$); hiệu $362{,}05$ m làm tròn đến mét cho $362$ m.

Vậy khoảng cách giữa hai chiếc thuyền $A$ và $B$ xấp xỉ $362$ m.

Đáp số

$AB \approx 362$ m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.