Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 1.4 trang 8 SBT Toán 9

Bài 2. Chương I. Phương trình và hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn

Đề bài

Bác Hương bán hàng tạp hoá và có (đủ nhiều) các tờ tiền lẻ loại 2 nghìn đồng và 5 nghìn đồng. Bác cần trả lại cho một người mua hàng 25 nghìn đồng.
a) Gọi $x$ là số tờ tiền loại 2 nghìn đồng, $y$ là số tờ tiền loại 5 nghìn đồng mà bác Hương cần trả lại cho khách $(x, y \in \mathbb{N})$. Hãy lập phương trình bậc nhất hai ẩn đối với $x$ và $y$.
b) Hãy chỉ ra một nghiệm $(x; y)$ với $x, y \in \mathbb{N}$ của phương trình lập ở câu a để tìm một phương án trả lại tiền thừa cho khách giúp bác Hương.

Lời giải

a) Lập phương trình bậc nhất hai ẩn

Mỗi tờ tiền loại 2 nghìn đồng có giá trị 2 (nghìn đồng), nên $x$ tờ loại này có giá trị $2x$ (nghìn đồng).

Mỗi tờ tiền loại 5 nghìn đồng có giá trị 5 (nghìn đồng), nên $y$ tờ loại này có giá trị $5y$ (nghìn đồng).

Tổng số tiền bác Hương trả lại cho khách là 25 nghìn đồng, do đó:

$$2x + 5y = 25 \quad (x, y \in \mathbb{N}).$$

Đây là phương trình bậc nhất hai ẩn $x$ và $y$ (với $a = 2,\ b = 5,\ c = 25$).

b) Chỉ ra một nghiệm

Cho $y = 3$, thay vào phương trình:

$$2x + 5\cdot 3 = 25 \;\Rightarrow\; 2x + 15 = 25 \;\Rightarrow\; 2x = 10 \;\Rightarrow\; x = 5.$$

Vì $x = 5 \in \mathbb{N}$ và $y = 3 \in \mathbb{N}$ nên $(x; y) = (5; 3)$ là một nghiệm của phương trình.

Kiểm tra: $2\cdot 5 + 5\cdot 3 = 10 + 15 = 25$ (đúng).

Vậy một phương án trả lại tiền thừa cho khách là: bác Hương trả 5 tờ loại 2 nghìn đồng và 3 tờ loại 5 nghìn đồng.

*(Phương trình còn có các nghiệm tự nhiên khác như $(0;5),\ (10;1)$, ứng với các phương án trả tiền khác.)*

Đáp số

$2x + 5y = 25$Một nghiệm: $(x; y) = (5; 3)$, tức trả 5 tờ 2 nghìn và 3 tờ 5 nghìn đồng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.