Giải Bài 6.1 trang 5 SBT Toán 9
Đề bài
Thể tích $V$ của hình lăng trụ đứng tứ giác có đáy là hình vuông và chiều cao 5 cm là một hàm số của độ dài cạnh đáy $a$ (cm).
a) Viết công thức của hàm số này và tính độ dài cạnh đáy của hình lăng trụ nếu biết thể tích bằng 180 cm$^3$.
b) Nếu độ dài cạnh $a$ của hình vuông đáy tăng lên hai lần thì thể tích $V$ của khối lăng trụ thay đổi như thế nào?
Lời giải
Hình lăng trụ đứng tứ giác có đáy là hình vuông cạnh $a$ (cm) và chiều cao $5$ cm.
Diện tích đáy (hình vuông cạnh $a$) là $a^2$ (cm$^2$), nên thể tích của lăng trụ bằng diện tích đáy nhân chiều cao:
$$V = a^2 \cdot 5 = 5a^2.$$
a) Công thức của hàm số là:
$$V = 5a^2 \quad (a > 0).$$
Đây là hàm số dạng $y = kx^2$ với hệ số $5 > 0$.
Với $V = 180$ cm$^3$, ta có:
$$5a^2 = 180$$
$$a^2 = 36$$
$$a = 6 \ (\text{vì } a > 0).$$
Vậy độ dài cạnh đáy là $6$ cm.
b) Gọi thể tích ứng với cạnh $a$ là $V_1 = 5a^2$.
Khi độ dài cạnh đáy tăng lên hai lần, tức cạnh mới bằng $2a$, thể tích mới là:
$$V_2 = 5 \cdot (2a)^2 = 5 \cdot 4a^2 = 4 \cdot 5a^2 = 4V_1.$$
Vậy khi cạnh đáy tăng gấp hai lần thì thể tích của khối lăng trụ tăng gấp $4$ lần.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
