Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.32 trang 18 SBT Toán 9

Chương VI. Hàm số y = ax² (a ≠ 0). Phương trình bậc hai một ẩn

Đề bài

Khi pha 8 gam chất lỏng thứ nhất với 6 gam chất lỏng thứ hai thì được một dung dịch có khối lượng riêng là $0{,}7\,\text{g/cm}^3$. Biết rằng chất lỏng thứ nhất có khối lượng riêng nặng hơn $0{,}2\,\text{g/cm}^3$ so với khối lượng riêng của chất lỏng thứ hai. Hãy tính khối lượng riêng của mỗi chất lỏng ban đầu.

Lời giải

Gọi ẩn và điều kiện.

Gọi khối lượng riêng của chất lỏng thứ hai là $x$ (g/cm³), điều kiện $x>0$.

Vì chất lỏng thứ nhất có khối lượng riêng nặng hơn $0{,}2$ g/cm³ so với chất lỏng thứ hai nên khối lượng riêng của chất lỏng thứ nhất là $x+0{,}2$ (g/cm³).

Biểu diễn thể tích.

Thể tích của $8$ gam chất lỏng thứ nhất là $\dfrac{8}{x+0{,}2}$ (cm³).

Thể tích của $6$ gam chất lỏng thứ hai là $\dfrac{6}{x}$ (cm³).

Dung dịch thu được có khối lượng $8+6=14$ (gam) và thể tích $\dfrac{8}{x+0{,}2}+\dfrac{6}{x}$ (cm³).

Lập phương trình.

Dung dịch có khối lượng riêng $0{,}7$ g/cm³ nên:
$$\dfrac{14}{\dfrac{8}{x+0{,}2}+\dfrac{6}{x}}=0{,}7 \;\Rightarrow\; \dfrac{8}{x+0{,}2}+\dfrac{6}{x}=\dfrac{14}{0{,}7}=20.$$

Quy đồng và nhân hai vế với $x(x+0{,}2)$:
$$8x+6(x+0{,}2)=20x(x+0{,}2)$$
$$8x+6x+1{,}2=20x^2+4x$$
$$20x^2-10x-1{,}2=0 \;\Leftrightarrow\; 10x^2-5x-0{,}6=0.$$

Giải phương trình bậc hai.

$$\Delta=(-5)^2-4\cdot 10\cdot(-0{,}6)=25+24=49,\qquad \sqrt{\Delta}=7.$$
$$x_1=\dfrac{5+7}{20}=0{,}6\;(\text{nhận});\qquad x_2=\dfrac{5-7}{20}=-0{,}1\;(\text{loại vì }x>0).$$

Vậy $x=0{,}6$, suy ra khối lượng riêng chất lỏng thứ nhất là $0{,}6+0{,}2=0{,}8$ (g/cm³).

Kiểm tra lại. Thể tích chất lỏng thứ nhất: $\dfrac{8}{0{,}8}=10$ cm³; thể tích chất lỏng thứ hai: $\dfrac{6}{0{,}6}=10$ cm³. Tổng thể tích $20$ cm³, tổng khối lượng $14$ gam nên khối lượng riêng dung dịch $=\dfrac{14}{20}=0{,}7$ g/cm³ (đúng).

Kết luận: Khối lượng riêng chất lỏng thứ nhất là $0{,}8$ g/cm³, chất lỏng thứ hai là $0{,}6$ g/cm³.

Đáp số

Chất lỏng thứ nhất: 0,8 g/cm³; chất lỏng thứ hai: 0,6 g/cm³

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.