Giải Vận dụng trang 18 SGK Địa lí 12

Gợi ý trả lời

Hướng dẫn: Đây là câu hỏi Vận dụng (liên hệ thực tế), em cần quan sát nơi mình sống rồi trình bày theo gợi ý dưới đây. Bài mẫu lấy đặc điểm chung của một địa phương ở đồng bằng miền Bắc nước ta để minh họa; em thay bằng số liệu, hiện tượng cụ thể của quê em.

a) Thu thập và xác định biểu hiện của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa ở địa phương

Dựa vào kiến thức bài học và quan sát thực tế, có thể chỉ ra các biểu hiện:
- Khí hậu: nền nhiệt cao, tổng số giờ nắng nhiều, nhiệt độ trung bình năm trên $20^{\circ}\text{C}$; lượng mưa lớn (khoảng $1500 - 2000$ mm/năm), độ ẩm cao (trên $80\%$).
- Gió mùa và mùa: có sự phân mùa rõ rệt — mùa mưa trùng gió mùa mùa hạ (nóng, mưa nhiều), mùa khô/lạnh trùng gió mùa mùa đông (ở miền Bắc có mùa đông lạnh).
- Sông ngòi, đất, sinh vật: mạng lưới sông ngòi dày đặc, nhiều nước, giàu phù sa; quá trình feralit và xói mòn đất ở vùng đồi núi; sinh vật phong phú, cây cối xanh tốt quanh năm.

b) Phân tích ảnh hưởng đến SẢN XUẤT

- Thuận lợi: nhiệt, ẩm, mưa dồi dào giúp cây trồng, vật nuôi sinh trưởng nhanh; có thể thâm canh, tăng vụ, xen canh (trồng 2 - 3 vụ lúa, cây màu, cây công nghiệp, cây ăn quả); nguồn nước và phù sa thuận lợi cho tưới tiêu, nuôi trồng thủy sản.
- Khó khăn: tính thất thường của gió mùa gây thiên tai (bão, lũ lụt mùa mưa; hạn hán, rét đậm rét hại mùa khô/đông); độ ẩm cao tạo điều kiện cho sâu bệnh, dịch bệnh, nấm mốc phát triển; ở vùng đồi núi đất dễ bị rửa trôi, xói mòn, bạc màu.

c) Phân tích ảnh hưởng đến ĐỜI SỐNG

- Thuận lợi: cảnh quan xanh tươi, nguồn thực phẩm (rau, quả, thủy sản) đa dạng quanh năm; thuận lợi phát triển du lịch sinh thái.
- Khó khăn: thời tiết nóng ẩm gây cảm giác oi bức, khó chịu, dễ phát sinh bệnh truyền nhiễm (sốt xuất huyết, các bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa); bão, lũ, ngập úng ảnh hưởng đến giao thông, nhà cửa, sinh hoạt; độ ẩm cao làm đồ dùng, lương thực dễ hư hỏng, ẩm mốc.

d) Đề xuất biện pháp thích ứng ở địa phương

- Bố trí mùa vụ, cơ cấu cây trồng - vật nuôi phù hợp với mùa mưa, mùa khô; chọn giống chịu hạn, chịu úng.
- Làm tốt thủy lợi (hệ thống tưới - tiêu, đê điều), phòng chống bão lũ, hạn hán.
- Phòng trừ sâu bệnh, bảo quản nông sản nơi khô ráo; giữ gìn vệ sinh môi trường, phòng dịch bệnh.
- Trồng và bảo vệ rừng, chống xói mòn đất ở vùng đồi núi.

Kết luận: Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa vừa đem lại nhiều thuận lợi cơ bản vừa gây không ít khó khăn cho sản xuất và đời sống ở địa phương; cần khai thác hợp lí thế mạnh và chủ động phòng, tránh thiên tai để phát triển bền vững.