Giải Câu hỏi trang 16 SGK Địa lí 12

Gợi ý trả lời

a) Các biểu hiện của khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa ở nước ta

*Tính chất nhiệt đới:*
- Nhiệt độ trung bình năm cao, trên $20^\circ C$ (trừ các vùng núi cao); nền nhiệt tăng dần từ Bắc vào Nam.
- Tổng số giờ nắng lớn, dao động khoảng $1\,400 - 3\,000$ giờ/năm.
- Cán cân bức xạ quanh năm dương (trên $70\ \text{kcal}/\text{cm}^2$/năm); tổng lượng nhiệt hoạt động lớn.

*Tính chất ẩm:*
- Lượng mưa trung bình năm lớn, phổ biến $1\,500 - 2\,000$ mm; ở các sườn núi đón gió có thể đạt $3\,000 - 4\,000$ mm.
- Độ ẩm không khí cao, trên $80\%$; cân bằng ẩm luôn dương.

*Tính chất gió mùa:* Nước ta có hai mùa gió chính:
- Gió mùa mùa đông (gió mùa Đông Bắc): hoạt động từ khoảng tháng 11 đến tháng 4 năm sau, hướng đông bắc, ảnh hưởng chủ yếu ở miền Bắc. Nửa đầu mùa đông thời tiết lạnh, khô; nửa sau lạnh, ẩm, có mưa phùn. Gió này bị suy yếu và hầu như bị chặn lại ở dãy Bạch Mã.
- Gió mùa mùa hạ (gió mùa Tây Nam): hoạt động từ khoảng tháng 5 đến tháng 10, hướng tây nam. Đầu mùa, khối khí từ Bắc Ấn Độ Dương gây mưa lớn cho Nam Bộ và Tây Nguyên, đồng thời gây hiệu ứng phơn khô nóng cho vùng Trung Bộ và phần nam khu vực Tây Bắc. Giữa và cuối mùa, gió Tây Nam (xuất phát từ tín phong bán cầu Nam) cùng dải hội tụ nhiệt đới gây mưa lớn trên phạm vi cả nước.

b) Giải thích tại sao nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa

- Tính nhiệt đới: do nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc, góc nhập xạ lớn và mọi nơi trong năm đều có hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh, nên nhận được lượng bức xạ mặt trời lớn.
- Tính ẩm: do nước ta tiếp giáp Biển Đông rộng lớn — nguồn dự trữ nhiệt và ẩm dồi dào. Các khối khí di chuyển qua biển trước khi vào đất liền được tăng cường độ ẩm, mang lại lượng mưa lớn và độ ẩm không khí cao.
- Tính gió mùa: do nước ta nằm trong khu vực châu Á gió mùa điển hình. Sự chênh lệch khí áp theo mùa giữa lục địa Á – Âu và các đại dương (Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương) hình thành gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ với hướng và tính chất khác nhau.