Giải Câu hỏi trang 16 SGK Địa lí 12

Gợi ý trả lời

Tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa của khí hậu được phản ánh rõ nét qua đặc điểm sông ngòi nước ta, thể hiện ở ba biểu hiện chính sau:

a) Mạng lưới sông ngòi dày đặc
- Khí hậu nhiệt đới ẩm, lượng mưa lớn kết hợp với địa hình nhiều đồi núi, bị cắt xẻ mạnh đã tạo nên một mạng lưới sông ngòi dày đặc, phân bố rộng khắp cả nước.
- Cả nước có khoảng 2 360 con sông có chiều dài từ 10 km trở lên; dọc bờ biển trung bình cứ khoảng 20 km lại gặp một cửa sông.
- Tuy nhiều sông nhưng phần lớn là sông nhỏ, ngắn và dốc (do lãnh thổ hẹp ngang, đồi núi lan ra sát biển).

b) Sông ngòi nhiều nước, giàu phù sa
- Mưa nhiều làm cho sông ngòi nước ta có lượng nước lớn: tổng lượng nước đạt khoảng 839 tỉ m³/năm (trong đó một phần lớn lượng nước là từ lưu vực ngoài lãnh thổ chảy vào).
- Quá trình xâm thực, bào mòn mạnh ở miền đồi núi (hệ quả của khí hậu nhiệt đới ẩm) khiến sông ngòi vận chuyển và bồi đắp nhiều phù sa: tổng lượng phù sa hằng năm khoảng 200 triệu tấn.

c) Chế độ nước theo mùa
- Chế độ dòng chảy của sông phụ thuộc chặt chẽ vào chế độ mưa của khí hậu gió mùa nên nước sông thay đổi theo mùa, gồm mùa lũ (ứng với mùa mưa) và mùa cạn (ứng với mùa khô).
- Do chế độ mưa thất thường nên chế độ nước sông cũng thất thường, gây khó khăn cho sản xuất và đời sống (lũ lụt về mùa mưa, thiếu nước về mùa khô).

→ Ba đặc điểm trên (mạng lưới dày đặc, nhiều nước – giàu phù sa, chế độ nước theo mùa) chính là biểu hiện của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa qua thành phần sông ngòi ở nước ta.