Giải Câu hỏi trang 12 SGK Giáo dục công dân 9
Đề bài
2. Thực hiện những việc làm thể hiện sự khoan dung trong cuộc sống
Em hãy quan sát các hình ảnh, kết hợp đọc những trường hợp sau để trả lời câu hỏi:
a) Dựa vào biểu hiện của lòng khoan dung, em có nhận xét gì về lời nói, việc làm của các chủ thể trong những hình ảnh và trường hợp trên?
b) Em có lời khuyên gì đối với những chủ thể thiếu khoan dung trong những hình ảnh và trường hợp trên?
c) Theo em, để có lòng khoan dung, chúng ta cần làm gì?
Mô tả hình bằng lời
Tranh 1: Hai bạn nữ học sinh ngồi trên ghế đá dưới gốc cây. Bạn bên trái (buồn, mặc váy xanh) nói: "Tớ thấy mình thật tệ! Vì tớ trông em không cẩn thận nên đã làm em bị ngã gãy tay. Nhìn em đau đớn, tớ rất xót xa và hối hận." Bạn bên phải an ủi: "Chuyện cũng đã xảy ra rồi. Cậu đừng tự trách mình mãi thế! Dù sao thì em cậu cũng sắp bình phục rồi!"
Tranh 2: Hai bạn học sinh đứng bên giá sách. Bạn nữ (cầm chai nước) nói: "K đã xin lỗi tớ về việc bạn ấy nói không đúng về tớ, nhưng tớ chưa biết có nên tha thứ cho K không." Bạn nam (đeo cặp) đáp: "Bạn nên suy nghĩ, cân nhắc."
Gợi ý trả lời
a) Nhận xét về lời nói, việc làm của các chủ thể
Dựa vào biểu hiện của lòng khoan dung (biết tha thứ, cảm thông, tôn trọng, rộng lượng với lỗi lầm của người khác khi họ biết nhận ra và sửa chữa):
- *Tranh 1:* Bạn nữ bên trái biết nhận lỗi, chân thành hối hận và xót xa vì sơ suất làm em bị ngã — đó là thái độ trung thực, dám nhìn nhận lỗi của mình. Bạn nữ bên phải không trách móc mà ân cần an ủi, động viên bạn đừng tự dằn vặt. Lời nói, việc làm của bạn thể hiện rõ lòng khoan dung: biết cảm thông, chia sẻ và giúp bạn mình vơi bớt mặc cảm.
- *Tranh 2:* Bạn K đã chủ động xin lỗi về việc nói không đúng về bạn nữ — đây là hành động dũng cảm nhận lỗi, đáng được ghi nhận. Bạn nam khuyên nên "suy nghĩ, cân nhắc" là thận trọng, nhưng khi K đã chân thành nhận lỗi thì sự do dự chưa tha thứ của bạn nữ cho thấy bạn còn chưa thật sự khoan dung, cố chấp với lỗi lầm của người khác.
b) Lời khuyên đối với những chủ thể còn thiếu khoan dung
- Với bạn nữ ở tranh 2: Khi bạn K đã biết lỗi và chân thành xin lỗi, bạn nên rộng lòng tha thứ, bỏ qua chuyện cũ để giữ gìn tình bạn; ai cũng có lúc mắc lỗi, điều quan trọng là họ biết nhận ra và sửa chữa. Tha thứ không chỉ giúp người mắc lỗi có cơ hội sửa sai mà còn giúp chính mình thanh thản, nhẹ nhõm hơn.
- Nói chung, với những ai còn cố chấp, hẹp hòi: hãy đặt mình vào vị trí của người khác để thấu hiểu, đừng để định kiến che lấp sự cảm thông, và hãy mở lòng đón nhận lời xin lỗi chân thành.
c) Để có lòng khoan dung, chúng ta cần
- Sống cởi mở, chân thành, gần gũi với mọi người.
- Tôn trọng cá tính, thói quen, sự khác biệt của người khác.
- Biết lắng nghe, thấu hiểu và cảm thông với hoàn cảnh, suy nghĩ của người khác.
- Không cố chấp, không định kiến, hẹp hòi; biết kiềm chế cảm xúc tiêu cực.
- Sẵn sàng tha thứ cho lỗi lầm của người khác khi họ biết hối lỗi và sửa chữa; đồng thời tạo điều kiện để họ sửa sai.
- Thường xuyên tự rèn luyện bản thân và góp ý chân thành để giúp mọi người cùng tiến bộ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.