Giải Câu hỏi trang 36 SGK Hoá học 12

Lời giải

Đây là câu hỏi mở đầu bài học, trả lời dựa trên kiến thức khái quát của Bài 8 (SGK Hoá học 12 – Kết nối tri thức):

a) Amine là gì?

Amine là hợp chất hữu cơ được tạo thành khi thay thế một hoặc nhiều nguyên tử hydrogen trong phân tử ammonia ($NH_3$) bằng (các) gốc hydrocarbon.

Ví dụ:
- $CH_3-NH_2$ (methylamine)
- $C_6H_5-NH_2$ (aniline)
- $(CH_3)_2NH$ (dimethylamine)

b) Đặc điểm cấu tạo của amine

- Trong phân tử amine, nguyên tử nitrogen liên kết với nguyên tử carbon (gốc hydrocarbon) và/hoặc nguyên tử hydrogen.
- Nguyên tử nitrogen còn một cặp electron hoá trị chưa liên kết (cặp electron riêng) → đây là đặc điểm quyết định nhiều tính chất của amine (tính base, khả năng tạo liên kết hydrogen).
- Tuỳ theo số nguyên tử hydrogen của $NH_3$ bị thay thế, amine được phân thành bậc một, bậc hai, bậc ba (amine bậc I, II, III); theo gốc hydrocarbon chia thành amine no, không no, thơm.

c) Tính chất của amine

- *Tính chất vật lí:* các amine có khối lượng phân tử nhỏ (methylamine, dimethylamine…) là chất khí, tan tốt trong nước, mùi khai khó chịu; amine phân tử lớn hơn là chất lỏng hoặc rắn; aniline là chất lỏng, ít tan trong nước.
- *Tính chất hoá học – tiêu biểu là tính base*: do còn cặp electron riêng trên nitrogen, amine có khả năng nhận proton ($H^+$).
- Dung dịch amine (mạch hở) làm quỳ tím hoá xanh.
- Phản ứng với acid tạo muối, ví dụ: $CH_3NH_2 + HCl \rightarrow CH_3NH_3Cl$.
- *Phản ứng riêng của aniline (amine thơm):* phản ứng thế ở nhân thơm, ví dụ tác dụng với nước bromine tạo kết tủa trắng 2,4,6-tribromoaniline.

Đáp số