Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Bài 1 trang 17 SGK Hoá học 12

Bài 2. Xà phòng và chất giặt rửa   Đã kiểm chéo

Đề bài

Thí nghiệm: Phản ứng xà phòng hoá chất béo. Quan sát hiện tượng xảy ra và thực hiện yêu cầu sau:
Tại sao phải khuấy liên tục hỗn hợp phản ứng?

Lời giải

Giải thích

Phản ứng xà phòng hoá là phản ứng thuỷ phân chất béo trong môi trường kiềm:

$$\text{(RCOO)}_3\text{C}_3\text{H}_5 + 3NaOH \xrightarrow{t^\circ} 3RCOONa + C_3H_5(OH)_3$$

(chất béo) $+$ (dung dịch NaOH) $\rightarrow$ (xà phòng) $+$ (glycerol).

Chất béo không tan trong dung dịch NaOH, lại nhẹ nên nổi thành một lớp riêng trên bề mặt dung dịch. Do đó hỗn hợp phản ứng là hệ không đồng nhất, phản ứng chỉ xảy ra ở mặt tiếp xúc giữa chất béo và dung dịch kiềm.

Vì vậy phải khuấy liên tục để:

- Trộn đều chất béo với dung dịch NaOH, tăng diện tích tiếp xúc giữa hai chất phản ứng, nhờ đó phản ứng xảy ra nhanh hơn và triệt để (đều) hơn.
- Tránh để chất béo tụ lại thành một lớp riêng không phản ứng và tránh hiện tượng sôi trào, bắn (quá nhiệt cục bộ) khi đun nóng.

Đáp số

Vì chất béo không tan trong dung dịch NaOH (hỗn hợp không đồng nhất); khuấy liên tục làm tăng diện tích tiếp xúc giữa chất béo và kiềm, giúp phản ứng xảy ra nhanh và triệt để hơn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.