Giải Bài 3 trang 17 SGK Hoá học 12
Đề bài
Viết phương trình phản ứng xà phòng hoá chất béo tripalmitin (tạo thành từ glycerol và palmitic acid).
Lời giải
Phản ứng xà phòng hoá là phản ứng thuỷ phân chất béo trong môi trường kiềm (NaOH), đun nóng, tạo thành muối của acid béo (xà phòng) và glycerol.
a) Xác định công thức của tripalmitin
- Palmitic acid: $C_{15}H_{31}COOH$.
- Glycerol: $C_3H_5(OH)_3$.
- Tripalmitin là triester tạo bởi 1 phân tử glycerol và 3 phân tử palmitic acid, có công thức: $(C_{15}H_{31}COO)_3C_3H_5$.
b) Phương trình phản ứng xà phòng hoá tripalmitin bằng NaOH
$$(C_{15}H_{31}COO)_3C_3H_5 + 3NaOH \xrightarrow{t^\circ} 3C_{15}H_{31}COONa + C_3H_5(OH)_3$$
Trong đó:
- $C_{15}H_{31}COONa$ (sodium palmitate) là muối của acid béo, là thành phần chính của xà phòng.
- $C_3H_5(OH)_3$ là glycerol.
Tỉ lệ mol: 1 phân tử tripalmitin phản ứng với 3 phân tử NaOH, tạo 3 phân tử muối và 1 phân tử glycerol (phương trình đã cân bằng).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
