Giải Câu hỏi 2 trang 12 SGK Khoa học tự nhiên 9

Lời giải

Hướng dẫn chung: Đây là bài tập mở — em được tự chọn một hoạt động nghiên cứu hoặc thực hành, miễn là trình bày đúng cấu trúc báo cáo nghiên cứu khoa học đã học ở Bài mở đầu: *tên báo cáo → vấn đề (câu hỏi) nghiên cứu → giả thuyết → dụng cụ, nguyên liệu → các bước tiến hành → kết quả → thảo luận → kết luận → tài liệu tham khảo*. Điểm cốt lõi của một hoạt động nghiên cứu là nêu được giả thuyết, cố định các yếu tố khác để chỉ thay đổi yếu tố cần khảo sát (biến nghiên cứu) và lặp lại nhiều lần để lấy số liệu tin cậy. Dưới đây là một báo cáo mẫu đạt đủ các yêu cầu đó.

---

## BÁO CÁO: Ảnh hưởng của nhiệt độ nước đến tốc độ hoà tan của đường

Người thực hiện: … — Lớp 9…
Ngày thực hiện: …/…/20…

a) Vấn đề (câu hỏi) nghiên cứu

Nhiệt độ của nước ảnh hưởng như thế nào đến thời gian hoà tan hết một lượng đường xác định?

b) Giả thuyết nghiên cứu

Nước có nhiệt độ càng cao thì đường hoà tan càng nhanh (thời gian hoà tan càng ngắn).

c) Dụng cụ và nguyên liệu

- 3 cốc thuỷ tinh giống nhau, mỗi cốc đựng $200\ \text{mL}$ nước ở ba mức nhiệt độ: nước lạnh ($\approx 10\,^{\circ}\text{C}$), nước ở nhiệt độ phòng ($\approx 30\,^{\circ}\text{C}$), nước nóng ($\approx 60\,^{\circ}\text{C}$).
- Đường kính trắng, cân, thìa, nhiệt kế, đồng hồ bấm giây.

d) Các bước tiến hành

1. Rót vào mỗi cốc $200\ \text{mL}$ nước; dùng nhiệt kế đo và ghi lại nhiệt độ từng cốc.
2. Cân $10\ \text{g}$ đường cho mỗi cốc (giữ cùng một lượng đường ở cả ba cốc).
3. Đồng thời cho đường vào mỗi cốc, bấm đồng hồ và khuấy đều với tốc độ như nhau.
4. Ghi lại thời gian từ lúc cho đường đến khi đường tan hết (không còn hạt đường ở đáy cốc).
5. Lặp lại thí nghiệm 3 lần cho mỗi cốc rồi lấy giá trị trung bình.

*Lưu ý giữ cố định các yếu tố khác (lượng nước, lượng đường, cách khuấy) để chỉ còn nhiệt độ thay đổi — đây là biến cần nghiên cứu.*

e) Kết quả

| Cốc | Nhiệt độ nước | Thời gian hoà tan trung bình |
|---|---|---|
| 1 | $\approx 10\,^{\circ}\text{C}$ | $95\ \text{s}$ |
| 2 | $\approx 30\,^{\circ}\text{C}$ | $55\ \text{s}$ |
| 3 | $\approx 60\,^{\circ}\text{C}$ | $22\ \text{s}$ |

*(Số liệu trên là ví dụ; khi làm thật em ghi đúng số đo của mình.)*

f) Thảo luận

Khi nhiệt độ nước tăng, thời gian hoà tan hết đường giảm rõ rệt. Nguyên nhân là ở nhiệt độ cao, các phân tử nước chuyển động nhanh hơn, va chạm với các hạt đường mạnh và nhiều hơn nên đường tách ra, phân tán vào nước nhanh hơn. Kết quả phù hợp với giả thuyết đã nêu.

g) Kết luận

Nhiệt độ của nước ảnh hưởng đến tốc độ hoà tan của đường: nước càng nóng thì đường hoà tan càng nhanh.

h) Tài liệu tham khảo

- SGK Khoa học tự nhiên 9 — Bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, NXB Giáo dục Việt Nam.

---

*Em có thể thay bằng hoạt động khác (ví dụ: khảo sát tính acid – base của một số dung dịch trong gia đình bằng giấy quỳ tím; ảnh hưởng của ánh sáng đến sự nảy mầm của hạt đậu…) nhưng vẫn phải trình bày đủ các mục a → h như trên.*

Đáp số