Giải Câu hỏi trang 19 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Gợi ý trả lời

Những nét chính về phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc ở Đông Nam Á (1918 – 1945)

a) Quy mô và lực lượng tham gia

- Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc ở Đông Nam Á phát triển mạnh mẽ, diễn ra sôi nổi, quyết liệt, lan rộng ở hầu khắp các nước trong khu vực.
- Phong trào lôi cuốn đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia, với nhiều hình thức đấu tranh phong phú.

b) Hai khuynh hướng chính trị song song phát triển

- *Khuynh hướng tư sản:* Giai cấp tư sản dân tộc lớn mạnh, nhiều chính đảng tư sản ra đời và lãnh đạo phong trào (tiêu biểu là Đảng Dân tộc ở In-đô-nê-xi-a). Phong trào dân tộc tư sản có bước tiến rõ rệt so với trước chiến tranh.
- *Khuynh hướng vô sản:* Giai cấp công nhân ngày càng trưởng thành, nhiều Đảng Cộng sản được thành lập: Đảng Cộng sản In-đô-nê-xi-a (1920); tiếp đó là các đảng cộng sản ở Việt Nam, Mã Lai, Xiêm, Phi-líp-pin (1930). Các đảng này đã lãnh đạo nhiều cuộc đấu tranh của nhân dân.

c) Những sự kiện tiêu biểu

- Khởi nghĩa ở các đảo Gia-va và Xu-ma-tơ-ra (In-đô-nê-xi-a) trong những năm 1926 – 1927.
- Phong trào Xô viết Nghệ - Tĩnh (1930 – 1931) ở Việt Nam là đỉnh cao của phong trào cách mạng do Đảng Cộng sản lãnh đạo.

d) Giai đoạn trong Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945)

- Khi quân phiệt Nhật Bản xâm chiếm Đông Nam Á, nhân dân các nước chuyển mũi nhọn đấu tranh sang chống phát xít Nhật.
- Năm 1945, khi Nhật Bản đầu hàng Đồng minh, nhân dân nhiều nước đã chớp thời cơ nổi dậy giành chính quyền và tuyên bố độc lập: In-đô-nê-xi-a (17 - 8 - 1945), Việt Nam (Cách mạng tháng Tám năm 1945), Lào (tuyên bố độc lập)…