Giải Bài 1 trang 48 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Cảm hứng chủ đạo của bài thơ *Tây Tiến* (Quang Dũng)

*Cảm hứng chủ đạo* là trạng thái tình cảm mãnh liệt, bao trùm, chi phối toàn bộ tác phẩm, tạo nên giọng điệu và sắc thái thẩm mĩ riêng của bài thơ. Với *Tây Tiến*, cảm hứng chủ đạo là cảm hứng lãng mạn kết hợp với tinh thần bi tráng, thể hiện nỗi nhớ da diết của tác giả về đoàn quân Tây Tiến và núi rừng miền Tây.

a) Cảm hứng lãng mạn

- Bài thơ được khơi nguồn và bao trùm bởi một nỗi nhớ mãnh liệt, cháy bỏng về đồng đội và những năm tháng chiến đấu gian khổ mà hào hùng ở miền Tây Bắc ("Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi").
- Cảm hứng lãng mạn thể hiện ở cái "tôi" giàu tình cảm, nhạy cảm trước vẻ đẹp vừa dữ dội, hiểm trở vừa thơ mộng, trữ tình của thiên nhiên miền Tây (dốc núi hùng vĩ; đêm liên hoan, chiều sương Châu Mộc đầy chất thơ).
- Nó còn thể hiện ở cách khắc họa hình tượng người lính Tây Tiến hào hoa, lãng mạn, mộng mơ giữa khói lửa chiến tranh ("Mắt trừng gửi mộng qua biên giới / Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm").

b) Tinh thần bi tráng

- Bài thơ không né tránh những mất mát, hi sinh (bệnh tật, cái chết nơi rừng thiêng nước độc), nhưng không hề bi lụy mà luôn hào hùng, tráng lệ.
- Sự hi sinh của người lính được nâng lên tầm sử thi, cao cả, thiêng liêng qua những hình ảnh và từ Hán Việt trang trọng ("áo bào", "về đất", "Sông Mã gầm lên khúc độc hành").
- Cái bi (gian khổ, hi sinh) hòa quyện với cái tráng (lí tưởng cao đẹp, khí phách ngang tàng, coi thường cái chết: "Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh"), tạo nên vẻ đẹp bi tráng đặc trưng của hình tượng người lính Tây Tiến.

c) Kết luận

Cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng gắn bó, nâng đỡ nhau, làm nên vẻ đẹp độc đáo của bài thơ: vừa hào hoa, bay bổng vừa hào hùng, tráng lệ; qua đó bộc lộ tình yêu, nỗi nhớ và niềm tự hào sâu sắc của Quang Dũng đối với đoàn binh Tây Tiến và miền Tây của Tổ quốc.