Giải Câu 2 trang 27 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Khái quát bố cục năm phần của truyện ngắn *Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu* (Nguyễn Ái Quốc):

a) Phần 1 — Lời hứa của Va-ren:
Va-ren, trước khi sang Đông Dương nhậm chức Toàn quyền, đã "nửa chính thức hứa" sẽ chăm sóc vụ Phan Bội Châu. Tác giả nêu lời hứa ấy kèm ngay thái độ hoài nghi, mỉa mai ("Ông hứa thế; giả thử cứ cho rằng… ông hứa thật"), hé lộ bản chất lố bịch của lời hứa.

b) Phần 2 — Giới thiệu hai nhân vật đối lập và cuộc hành trình của Va-ren:
Trong khi Va-ren ung dung trên con tàu sang Việt Nam (và còn "bốn tuần lễ" nữa mới tới nơi) thì Phan Bội Châu vẫn nằm tù. Tác giả dựng lên sự tương phản gay gắt: một bên là kẻ phản bội, "con người đã ruồng bỏ quá khứ, ruồng bỏ lòng tin, ruồng bỏ giai cấp mình"; một bên là bậc "anh hùng, vị thiên sứ, đấng xả thân vì độc lập" được hai mươi triệu đồng bào tôn kính.

c) Phần 3 — Cuộc "gặp gỡ" trong tù (màn độc thoại của Va-ren):
Va-ren vào xà lim, tay bắt tay Phan Bội Châu và ra sức thuyết giảng, dụ dỗ cụ Phan từ bỏ lý tưởng, "cộng tác", "hợp lực" với Pháp để mưu cầu lợi ích. Va-ren thao thao bất tuyệt, tự lấy mình (một kẻ phản bội) làm tấm gương, bộc lộ trọn vẹn sự lố bịch, giả dối.

d) Phần 4 — Thái độ của Phan Bội Châu:
Trước những lời dụ dỗ, Phan Bội Châu "vẫn im lặng dửng dưng", "đôi ngọn râu mép người tù nhếch lên một chút rồi lại hạ xuống ngay". Sự im lặng khinh bỉ ấy là bản lĩnh, khí phách của người chiến sĩ cách mạng, đối lập hoàn toàn với sự huênh hoang của Va-ren.

e) Phần 5 — Lời tái bút (T.B):
Chi tiết của "một nhân chứng" khác: Phan Bội Châu đã nhổ vào mặt Va-ren. Lời tái bút nâng cấp thái độ phản kháng từ im lặng khinh bỉ lên thành hành động dứt khoát, khép lại tác phẩm bằng đòn trào phúng sâu cay nhất dành cho Va-ren.