Giải Bài 2 trang 28 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

a.

• Điều tác giả phủ định và khẳng định

Đoạn văn được tổ chức theo cặp "khẳng định – phủ định" đi liền nhau, nhờ kết cấu "Sự thực là… , chứ không phải…":

- *Phủ định:* bác bỏ dứt khoát quan niệm cho rằng nước ta vẫn là thuộc địa của Pháp và rằng ta đã lấy lại nước từ tay Pháp. Nói cách khác, tác giả phủ nhận mọi cơ sở, mọi "quyền" mà thực dân Pháp viện ra để hòng quay lại cai trị Việt Nam.
- *Khẳng định:* đồng thời khẳng định sự thực lịch sử rằng từ mùa thu năm 1940, nước ta đã là thuộc địa của Nhật; khi Nhật đầu hàng Đồng minh, nhân dân ta đã nổi dậy giành chính quyền, lập nên nhà nước Việt Nam độc lập và lấy lại nước từ tay Nhật.

→ Mục đích sâu xa: dùng chính sự thật lịch sử để bác bỏ luận điệu của thực dân Pháp, khẳng định nền độc lập của Việt Nam là do nhân dân ta tự giành lấy chứ không do ai ban cho, nên Pháp không còn bất kì danh nghĩa nào đối với Việt Nam.

• Từ khoá của đoạn văn và lí do

Từ khoá là cụm từ "Sự thực" ("Sự thực là").

Căn cứ vào nội dung bài *Thực hành tiếng Việt: Một số biện pháp làm tăng tính khẳng định, phủ định trong văn bản nghị luận*:

1. Cụm "Sự thực là" được lặp lại (điệp ngữ) ở đầu cả hai đoạn, đặt ở vị trí mở đầu mỗi lập luận. Đây là biện pháp làm tăng tính khẳng định: tác giả tuyên bố những điều nói ra là chân lí khách quan, không thể chối cãi.
2. Đi kèm là kết cấu "chứ không phải" – biện pháp làm tăng tính phủ định, dùng để loại bỏ dứt khoát ý kiến trái ngược.

Vì "Sự thực" vừa được lặp lại, vừa chi phối toàn bộ mạch lập luận (mọi khẳng định và phủ định đều quy về việc nêu "sự thực"), nên nó là từ khoá thể hiện tư tưởng cốt lõi của đoạn: lấy sự thật lịch sử làm căn cứ để khẳng định độc lập và bác bỏ luận điệu xâm lược.