Giải Bài 2 trang 60 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Giới thiệu một bài thơ có phong cách lãng mạn: bài thơ *Vội vàng* của Xuân Diệu

a) Giới thiệu khái quát về bài thơ

*Vội vàng* là một trong những thi phẩm tiêu biểu nhất của Xuân Diệu, in trong tập *Thơ thơ* (1938) — tập thơ đưa ông lên vị trí "nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới" (Hoài Thanh). Bài thơ là tiếng nói của một cái tôi cá nhân đầy khao khát sống, yêu đời đến cuồng nhiệt, bộc lộ quan niệm sống mới mẻ: sống vội vàng, cuống quýt để tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của cuộc đời trần thế giữa mùa xuân và tuổi trẻ. Đây là một tác phẩm mang đậm phong cách lãng mạn — khuynh hướng văn học đề cao cảm xúc, cái tôi cá nhân và trí tưởng tượng bay bổng.

b) Một số biểu hiện nổi bật của phong cách lãng mạn trong bài thơ

*Thứ nhất, sự đề cao cái tôi cá nhân với những cảm xúc mãnh liệt, táo bạo.* Ngay mở đầu, cái tôi hiện lên với ước muốn phi thường, muốn đoạt quyền tạo hóa để níu giữ vẻ đẹp cuộc đời: "Tôi muốn tắt nắng đi / Cho màu đừng nhạt mất; / Tôi muốn buộc gió lại / Cho hương đừng bay đi". Điệp ngữ "Tôi muốn" cùng những khát vọng ngông cuồng cho thấy một cái tôi dám khẳng định mình, dám bộc lộ cái riêng — đặc trưng cốt lõi của chủ nghĩa lãng mạn.

*Thứ hai, cái nhìn thiên nhiên tràn đầy tình tứ, lấy con người làm chuẩn mực của cái đẹp.* Xuân Diệu phát hiện ra một "thiên đường trên mặt đất" ngập tràn xuân sắc, xuân tình: "Của ong bướm này đây tuần tháng mật; / Này đây hoa của đồng nội xanh rì". Đặc biệt, nhà thơ so sánh táo bạo: "Tháng giêng ngon như một cặp môi gần" — lấy vẻ đẹp con người, tình yêu làm thước đo cho vẻ đẹp của thiên nhiên. Đây là cảm quan lãng mạn mới mẻ, khác hẳn thơ ca trung đại vốn lấy thiên nhiên làm chuẩn mực cho con người.

*Thứ ba, nỗi buồn, sự băn khoăn trước thời gian và sự hữu hạn của kiếp người.* Giữa niềm vui sống, cái tôi lãng mạn vẫn mang nỗi lo âu tinh tế về sự trôi chảy của thời gian: "Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua, / Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già". Cảm thức về thời gian một đi không trở lại chính là mạch cảm xúc buồn man mác, một biểu hiện đặc trưng của tâm hồn lãng mạn.

*Thứ tư, cảm xúc dâng trào cùng hình thức nghệ thuật phóng khoáng, sôi nổi.* Đoạn kết là cao trào của khát vọng tận hưởng với nhịp thơ gấp gáp, hệ thống động từ mạnh tăng tiến và điệp ngữ "ta muốn": "Ta muốn ôm / Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn; / ... Ta muốn riết mây đưa và gió lượn, / Ta muốn say cánh bướm với tình yêu, ... / — Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!". Thể thơ tự do, câu thơ dài ngắn linh hoạt, giọng điệu say mê cuồng nhiệt đã thể hiện trọn vẹn một cái tôi lãng mạn tràn đầy sức sống.

c) Khái quát

Qua *Vội vàng*, Xuân Diệu đã thể hiện tập trung những đặc trưng của phong cách lãng mạn: đề cao cái tôi cá nhân và cảm xúc mãnh liệt, cái nhìn thiên nhiên đầy tình tứ, nỗi buồn trước thời gian, cùng bút pháp phóng khoáng, giàu tưởng tượng. Bài thơ không chỉ là một kiệt tác của phong trào Thơ mới mà còn truyền đến người đọc một quan niệm sống tích cực: hãy sống hết mình, trân trọng từng giây phút của tuổi trẻ và cuộc đời.