Giải Câu 7 trang 13 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Định hướng: Đây là câu hỏi mở, yêu cầu bày tỏ cảm nhận và đánh giá của bản thân về tài năng văn học và phẩm chất nghệ sĩ của Hồ Chí Minh, dựa trên những hiểu biết đã học về sự nghiệp văn học của Người trong văn bản *Tác gia Hồ Chí Minh*.

a) Về tài năng văn học của Hồ Chí Minh

- Sự nghiệp phong phú, đa dạng ở nhiều thể loại: Hồ Chí Minh sáng tác thành công ở cả ba lĩnh vực: văn chính luận, truyện và kí, thơ ca. Mỗi thể loại đều để lại những tác phẩm có giá trị (*Bản án chế độ thực dân Pháp*, *Tuyên ngôn Độc lập*; các truyện, kí viết bằng tiếng Pháp; tập thơ *Nhật kí trong tù*, thơ tuyên truyền cách mạng…).

- Khả năng làm chủ nhiều phong cách, nhiều ngôn ngữ: Người viết bằng tiếng Pháp, tiếng Hán, tiếng Việt; mỗi loại lại có giọng điệu riêng — văn chính luận thì đanh thép, lập luận chặt chẽ, bằng chứng xác thực; truyện, kí thì hiện đại, giàu chất trí tuệ và tính chiến đấu, châm biếm sắc sảo; thơ ca thì hàm súc, vừa cổ điển vừa hiện đại.

- Sự thống nhất giữa tài năng và mục đích cách mạng: Tài năng ấy luôn được đặt vào phục vụ sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, khiến văn chương của Người vừa có giá trị nghệ thuật, vừa có sức mạnh chính trị to lớn.

b) Về phẩm chất nghệ sĩ của Hồ Chí Minh

- Một tâm hồn nghệ sĩ tinh tế, giàu rung cảm: Dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt của lao tù (*Nhật kí trong tù*), Người vẫn giữ được tình yêu thiên nhiên, sự nhạy cảm trước cái đẹp, phong thái ung dung, tinh thần lạc quan.

- Sự hài hòa giữa chất "thép" và chất "tình": Trong con người nghệ sĩ Hồ Chí Minh có sự kết hợp giữa chất chiến sĩ và chất thi sĩ, giữa lí trí sáng suốt và tình cảm nhân đạo bao la, giữa vẻ đẹp cổ điển và tinh thần hiện đại.

- Quan điểm sáng tác nghiêm túc, có trách nhiệm: Người luôn coi văn nghệ là một vũ khí, nhà văn là chiến sĩ; trước khi viết luôn tự đặt câu hỏi *viết cho ai, viết để làm gì, viết cái gì và viết như thế nào*, thể hiện ý thức nghệ thuật cao và tinh thần phục vụ nhân dân.

c) Đánh giá chung

Hồ Chí Minh là một tài năng văn học lớn, một nghệ sĩ chân chính: tài năng đa dạng, uyên bác nhưng luôn gắn bó máu thịt với vận mệnh dân tộc. Ở Người, nhà cách mạng và nhà văn, chất thép và chất tình, vẻ đẹp cổ điển và hiện đại hòa quyện làm một. Chính sự thống nhất ấy làm nên tầm vóc độc đáo của một tác gia lớn trong nền văn học Việt Nam.