Giải Bài 3 trang 37 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Đây là bài tập thực hành mở (sưu tầm – đọc – học thuộc), không có đáp số tính toán. Dưới đây là định hướng thực hiện theo yêu cầu SGK:

a) Tìm đọc trọn vẹn tập *Ngục trung nhật kí* (Nhật kí trong tù) và các tuyển tập thơ của Hồ Chí Minh

- *Ngục trung nhật kí* gồm 133 bài thơ chữ Hán, được Bác sáng tác trong thời gian bị chính quyền Tưởng Giới Thạch giam cầm (từ mùa thu 1942 đến mùa thu 1943). Nên tìm bản dịch có đối chiếu nguyên tác chữ Hán – phiên âm – dịch nghĩa – dịch thơ (ví dụ bản của NXB Văn học, hoặc bản in trong *Hồ Chí Minh toàn tập*) để hiểu đầy đủ cả nội dung và nghệ thuật.
- Ngoài *Nhật kí trong tù*, có thể tìm đọc:
+ Thơ chữ Hán sáng tác những năm kháng chiến ở Việt Bắc: *Nguyên tiêu (Rằm tháng Giêng)*, *Báo tiệp (Tin thắng trận)*, *Thu dạ (Đêm thu)*, *Đăng sơn (Lên núi)*…
+ Thơ tiếng Việt: *Cảnh khuya*, *Tức cảnh Pác Bó*, *Đi thuyền trên sông Đáy*, các bài thơ chúc Tết, thơ tuyên truyền cách mạng…
- Nguồn tra cứu tin cậy: *Hồ Chí Minh toàn tập* (NXB Chính trị quốc gia), các tuyển tập thơ Hồ Chí Minh của NXB Văn học, thư viện trường và thư viện số.

b) Học thuộc lòng một số bài thơ tâm đắc

- Chọn khoảng 3 – 5 bài mà bản thân thấy rung động nhất. Gợi ý những bài tiêu biểu, dễ cảm, thường được yêu thích:
+ *Chiều tối (Mộ)* – vẻ đẹp cổ điển mà hiện đại, tinh thần lạc quan hướng về sự sống.
+ *Ngắm trăng (Vọng nguyệt)* – tình yêu thiên nhiên và phong thái ung dung của người tù – thi sĩ.
+ *Đi đường (Tẩu lộ)* – bài thơ giàu chất suy ngẫm, triết lí về gian khó và thành công.
+ *Giải đi sớm (Tảo giải)*, *Lai Tân*, *Cảnh khuya*, *Rằm tháng Giêng*…
- Khi học thuộc, nên học cả phiên âm (với thơ chữ Hán) và bản dịch thơ, đồng thời ghi nhớ hoàn cảnh sáng tác để cảm nhận sâu hơn.

c) Sưu tầm tài liệu viết về các bài thơ đã chọn

- Thu thập các bài phân tích, bình giảng, nghiên cứu về những bài thơ mình tâm đắc, ví dụ: các bài viết của Hoài Thanh, Đặng Thai Mai, Nguyễn Đăng Mạnh, Hà Minh Đức… về thơ Hồ Chí Minh và *Nhật kí trong tù*.
- Phân loại tư liệu theo từng bài thơ; ghi rõ tên tác giả, tên bài viết, nguồn, năm xuất bản để tiện trích dẫn.
- Có thể lập một sổ tay / tập tư liệu gồm: chép lại bài thơ (nguyên tác – dịch) + hoàn cảnh sáng tác + lời bình chọn lọc + cảm nhận của riêng mình. Sau đó chia sẻ, trao đổi với bạn trong nhóm/lớp để học hỏi lẫn nhau.

*Lưu ý:* Đây là bài tập rèn kĩ năng tự học, mở rộng và bồi dưỡng tình yêu với thơ Hồ Chí Minh, nên sản phẩm chính là danh mục sách đã đọc, số bài thơ thuộc lòng và tập tư liệu sưu tầm của mỗi cá nhân.