Giải Câu hỏi trang 15 SGK Ngữ văn 12
Đề bài
NGỮ LIỆU: Về chính trị, chúng tuyệt đối không cho dân ta một chút tự do dân chủ nào.
Chúng thi hành những pháp luật dã man. Chúng lập ba chế độ khác nhau ở Trung, Nam, Bắc để ngăn cản việc thống nhất nước nhà của ta, để ngăn cản dân ta đoàn kết.
Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học. Chúng thẳng tay chém giết những người yêu nước thương nòi của ta. Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu.
Chúng ràng buộc dư luận, thi hành chính sách ngu dân.
Chúng dùng thuốc phiện, rượu, cồn, để làm cho nòi giống ta suy nhược.
Về kinh tế, chúng bóc lột dân ta đến tận xương tuỷ, khiến cho dân nghèo nàn, thiếu thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều.
Chúng cướp không ruộng đất, rừng mỏ, nguyên liệu.
Chúng giữ độc quyền in giấy bạc, xuất cảng và nhập cảng.
Chúng đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lí, làm cho dân ta, nhất là dân cày và dân buôn, trở nên bần cùng.
Chúng không cho các nhà tư sản ta được giàu lên. Chúng bóc lột công nhân ta một cách vô cùng tàn nhẫn.
Những chứng cứ về hành động "trái hẳn với nhân đạo và chính nghĩa" của thực dân Pháp đã được tập hợp theo hệ thống nào?
Gợi ý trả lời
Phân tích cách tập hợp chứng cứ
a) Hệ thống tập hợp chứng cứ: Những chứng cứ về hành động "trái hẳn với nhân đạo và chính nghĩa" của thực dân Pháp được tập hợp theo hai lĩnh vực (hai phương diện) lớn, sắp xếp thành một hệ thống chặt chẽ, toàn diện:
- Về chính trị: tước đoạt tự do dân chủ; thi hành pháp luật dã man; chia để trị (lập ba chế độ ở Trung, Nam, Bắc) nhằm ngăn cản thống nhất và đoàn kết; lập nhà tù nhiều hơn trường học; chém giết, đàn áp những người yêu nước, dìm các cuộc khởi nghĩa trong bể máu; ràng buộc dư luận, thi hành chính sách ngu dân; dùng thuốc phiện, rượu cồn làm suy nhược nòi giống.
- Về kinh tế: bóc lột dân ta đến tận xương tuỷ khiến dân nghèo nàn, nước xơ xác tiêu điều; cướp ruộng đất, rừng mỏ, nguyên liệu; giữ độc quyền in giấy bạc, xuất – nhập cảng; đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lí làm dân cày, dân buôn bần cùng; kìm hãm tư sản, bóc lột công nhân tàn nhẫn.
b) Nhận xét về hiệu quả của cách tập hợp:
- Đây là cách sắp xếp theo trình tự lô-gíc, theo từng lĩnh vực đời sống (chính trị → kinh tế), bao quát mọi mặt tội ác của thực dân Pháp.
- Trong mỗi lĩnh vực, các dẫn chứng lại được liệt kê theo lối trùng điệp, tăng tiến, mở đầu bằng chủ ngữ "Chúng" lặp lại nhiều lần → tạo giọng văn đanh thép, dồn dập như một bản cáo trạng.
- Nhờ hệ thống rõ ràng, đầy đủ, giàu sức thuyết phục ấy, tác giả bác bỏ hoàn toàn luận điệu "khai hoá, bảo hộ" của thực dân Pháp, khẳng định tính chính nghĩa của cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc ta.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.