Giải Câu hỏi trang 16 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Vị trí câu hỏi: Đây là câu hỏi "dự đoán" trong khi đọc, đặt ngay sau đoạn tác giả khái quát: *"Thế mà hơn 80 năm nay… chúng đã lợi dụng lá cờ tự do, bình đẳng, bác ái, đến cướp đất nước ta, áp bức đồng bào ta. Hành động của chúng trái hẳn với nhân đạo và chính nghĩa."* — tức là bác bỏ luận điệu "khai hóa", "bảo hộ" mà thực dân Pháp rêu rao. Từ câu khái quát mang tính tổng đề này, người đọc có thể dự đoán các luận điểm tiếp theo sẽ được triển khai để chứng minh "sự thực" ấy.

a) Dự đoán về hướng triển khai chung: Sau khi nêu khái quát, tác giả sẽ đưa ra hàng loạt dẫn chứng cụ thể để vạch trần bản chất tàn bạo, phản nhân đạo và phi chính nghĩa của thực dân Pháp — chứng minh rằng cái gọi là "bảo hộ" thực chất là cướp bóc và áp bức, hoàn toàn ngược lại với những gì chúng tuyên bố.

b) Dự đoán các luận điểm tố cáo tội ác về chính trị: Tác giả sẽ lần lượt liệt kê tội ác của Pháp trên phương diện chính trị — tước đoạt tự do dân chủ, thi hành luật pháp dã man, chia để trị (chia nước ta làm ba kì), lập nhà tù nhiều hơn trường học, thẳng tay chém giết những người yêu nước, tắm các cuộc khởi nghĩa trong bể máu, thi hành chính sách ngu dân, dùng thuốc phiện, rượu cồn để làm suy nhược nòi giống.

c) Dự đoán các luận điểm tố cáo tội ác về kinh tế: Tiếp theo sẽ là những tội ác về kinh tế — bóc lột dân ta đến tận xương tủy, cướp không ruộng đất, hầm mỏ, nguyên liệu; độc quyền in giấy bạc, xuất cảng, nhập cảng; đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lí; không cho tư sản ta ngóc đầu lên; gây ra nạn đói khiến hơn hai triệu đồng bào ta chết đói cuối năm 1944 đầu năm 1945.

d) Dự đoán luận điểm bác bỏ hoàn toàn công lao "bảo hộ": Cuối cùng, tác giả sẽ chứng minh Pháp không hề "bảo hộ" mà còn phản bội, hèn nhát — trong 5 năm chúng bán nước ta hai lần cho Nhật; khi Nhật đến thì quỳ gối đầu hàng, bỏ chạy; khủng bố Việt Minh, thậm chí giết nốt tù chính trị. Từ đó khẳng định: dân ta giành lại độc lập từ tay Nhật chứ không phải từ tay Pháp, và Việt Nam có quyền tuyên bố thoát li hẳn quan hệ với Pháp, xóa bỏ mọi đặc quyền của Pháp trên đất nước ta.

Kết luận: Chuỗi luận điểm dự đoán trên cho thấy tính lô-gích chặt chẽ của bản Tuyên ngôn: từ khái quát ("sự thực") → chứng minh bằng dẫn chứng cụ thể trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế → bác bỏ triệt để luận điệu "bảo hộ, khai hóa" → làm cơ sở vững chắc cho lời tuyên bố độc lập ở phần sau.