Giải Câu hỏi trang 16 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Xác định vị trí và nội dung được hỏi

Trong bản *Tuyên ngôn Độc lập*, sau khi tố cáo tội ác của thực dân Pháp và khẳng định thực chất Pháp đã bán nước ta hai lần cho Nhật, Hồ Chí Minh viết những câu quan trọng, trong đó nhắc đến việc các nước Đồng minh công nhận nguyên tắc dân tộc bình đẳng, quyền tự quyết của các dân tộc: *"Chúng tôi tin rằng các nước Đồng minh đã công nhận những nguyên tắc dân tộc bình đẳng ở các Hội nghị Tê-hê-răng và Cựu Kim Sơn, quyết không thể không công nhận quyền độc lập của dân Việt Nam."*

Việc nhắc đến những điều được các nước Đồng minh công nhận có những ý nghĩa sau:

a) Tạo cơ sở pháp lí quốc tế vững chắc cho nền độc lập của Việt Nam

- Tác giả viện dẫn chính những nguyên tắc dân tộc bình đẳng đã được các cường quốc Đồng minh long trọng thừa nhận tại các Hội nghị quốc tế (Tê-hê-răng, Cựu Kim Sơn – Xan Phran-xi-xcô).
- Từ đó suy ra một cách tất yếu: nếu đã công nhận nguyên tắc bình đẳng giữa các dân tộc thì không thể không công nhận quyền độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam. Đây là lối lập luận "gậy ông đập lưng ông", dùng chính lời cam kết của phe Đồng minh để buộc họ phải thừa nhận nền độc lập của ta.

b) Đặt cuộc đấu tranh của dân tộc Việt Nam trong dòng chảy chính nghĩa của thời đại, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của quốc tế

- Việc nhắc lại sự công nhận của Đồng minh cho thấy nền độc lập của Việt Nam phù hợp với công lí, lẽ phải và xu thế chung mà thế giới tiến bộ đang theo đuổi.
- Đồng thời khẳng định dân tộc Việt Nam đứng về phía chính nghĩa của phe Đồng minh chống phát xít, nên xứng đáng được hưởng tự do, độc lập – một cách khéo léo tranh thủ dư luận và sự ủng hộ quốc tế, ngăn chặn âm mưu tái xâm lược.

c) Tăng sức thuyết phục, tính chặt chẽ cho lập luận và thể hiện tầm nhìn, bản lĩnh chính trị của tác giả

- Về mặt lập luận, dẫn chứng này là một luận cứ có sức nặng, mang tính quốc tế, khiến lời tuyên bố độc lập trở nên đanh thép, không thể chối cãi.
- Nó cho thấy tầm nhìn chiến lược và bản lĩnh của Hồ Chí Minh: chủ động nắm bắt tình hình thế giới, đặt vấn đề độc lập dân tộc trong quan hệ quốc tế để giành thế chủ động về ngoại giao và pháp lí ngay khi nước nhà vừa giành được chính quyền.