Giải Câu hỏi trang 17 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Xác định hai điều trong lời "tuyên bố với thế giới":

Câu văn khép lại bản *Tuyên ngôn Độc lập* nêu bật hai nội dung gắn liền nhau:

a) Khẳng định quyền độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam — "Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã thành một nước tự do và độc lập". Đây là lời tuyên bố về *quyền lợi*: nền tự do, độc lập của dân tộc được khẳng định trên cả hai phương diện — về pháp lí ("có quyền hưởng") và về thực tế ("sự thực đã thành"). Hai vế này bổ sung cho nhau: quyền độc lập không chỉ là lẽ phải, là đạo lí mà đã trở thành sự thật hiển nhiên, không ai chối cãi được.

b) Bày tỏ ý chí, quyết tâm bảo vệ nền độc lập ấy — "Toàn thể dân Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mệnh và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy". Đây là lời tuyên bố về *nghĩa vụ, trách nhiệm*: một lời thề thiêng liêng, thể hiện quyết tâm sắt đá của cả dân tộc sẵn sàng hi sinh tất cả để giữ vững thành quả cách mạng.

Mối quan hệ giữa hai điều đó:

- Hai nội dung có quan hệ gắn bó chặt chẽ, không thể tách rời, theo lẽ quyền lợi luôn đi liền với trách nhiệm, nghĩa vụ: đã giành được độc lập, tự do thì phải có ý chí và hành động để bảo vệ, giữ vững nền độc lập, tự do ấy.

- Xét về mạch lập luận, đây còn là quan hệ nhân quả — tiền đề và hệ quả tất yếu: chính vì độc lập, tự do là quyền thiêng liêng, là sự thật đã được đổi bằng bao xương máu (điều a) nên toàn dân tộc mới quyết đem cả tính mệnh, của cải ra để giữ gìn (điều b). Lời khẳng định về quyền là cơ sở, làm nảy sinh lời thề quyết tâm bảo vệ.

- Sự kết hợp giữa khẳng định và thề nguyện khiến lời tuyên bố vừa có tính chất pháp lí trang trọng, vừa mang sức mạnh của một *lời hịch*, thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường của cả dân tộc; qua đó bộc lộ tầm nhìn và bản lĩnh chính trị của Hồ Chí Minh: tuyên bố độc lập luôn đi cùng lời cảnh báo và quyết tâm giữ nước.