Giải Câu 4 trang 17 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Câu 4 (trang 17). Những nguyên nhân gây ra bi kịch của Vũ Nương và nguyên nhân chủ yếu.

Bi kịch của Vũ Nương là bị chồng nghi oan thất tiết, bị ruồng rẫy đến mức phải tìm đến cái chết. Bi kịch ấy do nhiều nguyên nhân cùng gây nên:

a) Nguyên nhân trực tiếp – lời nói ngây thơ của bé Đản. Đứa con thơ chỉ cái bóng trên vách và bảo đó là "người cha" đêm nào cũng đến. Lời nói vô tình của trẻ con đã trở thành "bằng chứng" khiến Trương Sinh tin rằng vợ mình thất tiết. Đây là cái cớ, là ngòi nổ châm lên tấn bi kịch.

b) Nguyên nhân trực tiếp và sâu xa nhất – tính cách của Trương Sinh: đa nghi, hồ đồ, độc đoán, ghen tuông mù quáng. Trương Sinh vốn "có tính đa nghi, đối với vợ phòng ngừa quá sức". Khi nghe lời con trẻ, chàng không suy xét, không cho vợ cơ hội thanh minh, không nói rõ duyên cớ để vợ giãi bày, chỉ một mực "la um lên cho hả giận", mắng nhiếc và đánh đuổi vợ đi. Sự thiếu tin tưởng, thiếu bao dung cùng thói gia trưởng, vũ phu đã đẩy Vũ Nương vào chỗ chết.

c) Nguyên nhân từ cuộc chiến tranh phi nghĩa. Chính chiến tranh đã chia lìa vợ chồng: Trương Sinh phải đi lính xa nhà, để Vũ Nương một mình sinh con, nuôi con, phụng dưỡng mẹ già. Xa cách lâu ngày là mảnh đất cho sự nghi ngờ, hiểu lầm nảy sinh; nếu không có chiến tranh chia cắt thì cái bóng đã không thành tai họa.

d) Nguyên nhân từ chế độ nam quyền và lễ giáo phong kiến hà khắc, bất công với người phụ nữ. Trong xã hội trọng nam khinh nữ, người chồng nắm mọi quyền hành, người phụ nữ không có tiếng nói, không được tự bảo vệ và bênh vực. Thân phận Vũ Nương hoàn toàn lệ thuộc, đức hạnh của nàng không đủ sức chống lại định kiến và quyền uy của người chồng. Đó là nguyên nhân xã hội sâu xa làm nên bi kịch chung của người phụ nữ dưới chế độ phong kiến.

Nguyên nhân chủ yếu: Trong các nguyên nhân trên, tính cách đa nghi, hồ đồ, gia trưởng và cách hành xử độc đoán, thiếu tin tưởng của Trương Sinh là nguyên nhân chủ yếu, trực tiếp dẫn đến cái chết của Vũ Nương. Lời bé Đản chỉ là cái cớ; chiến tranh và lễ giáo phong kiến là nguyên nhân sâu xa, tạo hoàn cảnh và tiếp tay; còn chính thái độ, cách cư xử của Trương Sinh mới là điều trực tiếp đẩy nàng đến bước đường cùng.