Giải Câu 6 trang 17 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Hình ảnh Vũ Nương trở về khi Trương Sinh lập đàn giải oan trên bến Hoàng Giang được tác giả miêu tả qua những chi tiết nào? Theo em, đoạn kết có màu sắc kì ảo này có tác dụng gì trong việc thể hiện chủ đề của tác phẩm?
(văn bản: Chuyện người con gái Nam Xương – Nguyễn Dữ)
Gợi ý trả lời
Câu 6 (trang 17) – Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ)
a) Những chi tiết miêu tả hình ảnh Vũ Nương trở về khi Trương Sinh lập đàn giải oan trên bến Hoàng Giang
Sau khi nghe lời Phan Lang, Trương Sinh lập đàn tràng ba ngày đêm ở bến Hoàng Giang. Hình ảnh Vũ Nương trở về được tác giả miêu tả qua các chi tiết kì ảo sau:
- Vũ Nương hiện về giữa dòng, ngồi trên một chiếc kiệu hoa đứng ở giữa dòng, theo sau có đến năm mươi chiếc xe cờ tán, võng lọng rực rỡ đầy sông, lúc ẩn lúc hiện.
- Nàng ở giữa dòng mà nói vọng vào bờ lời tạ từ với Trương Sinh: "Thiếp cảm ơn đức của Linh Phi, đã thề sống chết cũng không bỏ. Đa tạ tình chàng, thiếp chẳng thể trở về nhân gian được nữa."
- Hình bóng nàng loang loáng, mờ nhạt dần rồi biến mất, chỉ trong chốc lát thì "bóng nàng loang loáng mờ nhạt dần mà biến đi mất".
=> Vũ Nương hiện về uy nghi, rực rỡ, lộng lẫy nhưng chỉ thấp thoáng, xa vời giữa dòng sông rồi vĩnh viễn biến mất, không trở lại được cõi trần.
b) Tác dụng của đoạn kết mang màu sắc kì ảo trong việc thể hiện chủ đề tác phẩm
- Hoàn chỉnh thêm vẻ đẹp và phẩm giá của Vũ Nương: Dù ở thế giới khác, nàng vẫn nặng tình với gia đình, quê hương, vẫn khao khát được phục hồi danh dự ("cảm tạ tình chàng"). Chi tiết kì ảo tô đậm lòng vị tha, thủy chung, trọng nghĩa của nàng.
- Tạo nên một kết thúc phần nào có hậu, thể hiện ước mơ của nhân dân: Người tốt, người bị oan khuất được minh oan, được sống bất tử ở chốn thủy cung; thể hiện niềm tin, ước mơ ngàn đời của nhân dân về sự công bằng "ở hiền gặp lành", cái thiện chiến thắng.
- Nhưng vẫn không xóa đi tính bi kịch, mà càng làm tăng thêm giá trị tố cáo hiện thực: Vũ Nương trở về rực rỡ nhưng chỉ "thoắt ẩn thoắt hiện", nói lời vĩnh biệt rồi biến mất mãi mãi — hạnh phúc thực sự nơi trần thế đã tan vỡ, không thể hàn gắn. Cái "đàn giải oan", cái sum họp chỉ là ảo ảnh. Qua đó tác giả khẳng định: trong xã hội phong kiến bất công, người phụ nữ đức hạnh vẫn không thể có được hạnh phúc trọn vẹn ở cõi đời.
- Tăng sức hấp dẫn, li kì cho câu chuyện và tạo dư âm, khiến chủ đề (số phận bi thảm của người phụ nữ và niềm cảm thương, trân trọng của tác giả) trở nên sâu sắc, ám ảnh hơn.
=> Như vậy, đoạn kết kì ảo vừa thể hiện tấm lòng nhân đạo (đề cao, minh oan cho người phụ nữ, gửi gắm ước mơ công lí), vừa tăng giá trị hiện thực (tố cáo xã hội phong kiến đã đẩy người phụ nữ vào bi kịch không lối thoát).
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
