Giải Câu hỏi trang 20 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Bà đồng bói toán (một mụ đồng gù lưng, xem bói rất linh) xuất hiện đúng vào lúc gia đình Thành Danh lâm vào bước đường cùng và trở thành cái mốc mở ra bước ngoặt cho câu chuyện. Bà đồng có liên quan đến những sự việc sau:

a) Hoàn cảnh đưa đến việc tìm bà đồng bói

- Thành Danh không tìm được dế nộp quan, bị đánh đập đến chân tay tứa máu, nằm liệt giường, trong nhà không còn cách nào xoay xở. Cả nhà tuyệt vọng.
- Nghe nói có một bà đồng bói toán rất linh nghiệm, vợ Thành đã sắm tiền lễ đến nhờ bà xem bói, mong tìm ra lối thoát. → Sự việc tìm đến bà đồng gắn với nỗi khốn cùng và niềm hi vọng cuối cùng của gia đình.

b) Bà đồng cho một mảnh giấy có hình vẽ (lời chỉ dẫn bí ẩn)

- Bà đồng không nói thẳng mà ném ra một mảnh giấy có hình vẽ: một ngôi điện (miếu) giống Đại Phật Các, phía sau có hòn núi nhỏ với những phiến đá lô nhô, trong đó có một con dế nằm cạnh một con cóc như sắp nhảy chồm tới.
- Đây là chi tiết mang màu sắc kì ảo, đóng vai trò "gợi ý" giúp gia đình tìm dế.

c) Thành bắt được con dế quý nhờ hình vẽ của bà đồng

- Vợ chồng Thành ngẫm nghĩ, nhận ra cảnh trong tranh giống ngôi miếu (Đại Phật Các) ở phía đông thôn. Thành lần theo chỉ dẫn, đến đúng chỗ sau miếu, tìm trong đám đá và bắt được một con dế to đẹp, khỏe mạnh (mình to, đuôi dài, cổ xanh biếc, cánh vàng) đúng như trong hình vẽ.
- Con dế này chính là con dế quý mà cả nhà mong mỏi, tạm thời cứu gia đình khỏi tai họa.

d) Ý nghĩa mối liên quan

- Bà đồng bói toán là nhân tố kì ảo tạo nên bước ngoặt: nhờ bà mà Thành tìm được con dế tốt đầu tiên. Từ con dế này mới dẫn tới chuỗi sự việc về sau (con trai lỡ làm chết dế → hoảng sợ nhảy giếng → hồn hóa thành con dế nhỏ đá giỏi → gia đình đổi đời).
- Như vậy, tuy chỉ xuất hiện thoáng qua, bà đồng lại có liên quan trực tiếp đến việc bắt được dế và gián tiếp mở đường cho toàn bộ diễn biến đổi vận của gia đình Thành Danh.