Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập một

Giải Dự đoán trang 21 SGK Ngữ văn 9

Bài 1. Dế chọi (Bồ Tùng Linh)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Điều gì sẽ xảy ra sau khi con Thành sống lại nhưng "thần thái ngây ngốc như người gỗ, cứ ngủ mê mệt"?
(văn bản: Dế chọi — Bồ Tùng Linh)

Gợi ý trả lời

Kiểu bài: Đây là câu hỏi Dự đoán trong khi đọc (SGK Ngữ văn 9, KNTT) — không phải bài toán, nên không có "đáp số" theo nghĩa con số. Ta căn cứ vào mạch truyện, chi tiết đã đọc và đặc trưng truyện truyền kì của Bồ Tùng Linh để phán đoán diễn biến tiếp theo, rồi đọc phần sau để đối chiếu.

a) Nhắc lại tình huống làm căn cứ dự đoán

- Con trai Thành vì lỡ tay làm sổng (rồi làm chết) con dế quý mà cha đã khổ công tìm được nên hoảng sợ, nhảy xuống giếng.
- Đứa bé được cứu nhưng "sống lại" một cách bất thường: *thần thái ngây ngốc như người gỗ, cứ ngủ mê mệt*. Đây là chi tiết kì lạ, báo hiệu phần "hồn" của đứa trẻ không còn ở trong thân xác bình thường — dấu hiệu quen thuộc của yếu tố kì ảo (hồn lìa khỏi xác).

b) Dự đoán diễn biến tiếp theo

- Gia đình Thành sẽ tiếp tục lo lắng, đau khổ vì con vừa "sống" mà như đã mất, đồng thời vẫn nơm nớp vì chưa nộp được dế cho quan.
- Rất có thể linh hồn đứa trẻ đã hóa/nhập vào một con dế: xuất hiện một con dế mới nhỏ bé nhưng lạ thường, chọi rất giỏi, đá thắng mọi con dế khác (thậm chí thắng cả gà). Con dế ấy chính là hiện thân của hồn đứa con.
- Nhờ con dế kì lạ này, Thành sẽ nộp được dế, thoát tai họa và được ban thưởng, đổi đời (giàu sang, hết cảnh khốn cùng).
- Cuối cùng, sau một thời gian, đứa con sẽ tỉnh lại, hồn trở về thân xác, gia đình đoàn tụ — kết thúc có hậu theo mô-típ truyện truyền kì.

c) Cơ sở của dự đoán

- Bám vào chi tiết "ngây ngốc như người gỗ", "ngủ mê mệt" ⇒ xác còn, hồn đi.
- Bám vào mạch truyện: cả nhà đang cần một con dế tốt để nộp ⇒ hợp lí khi hồn con hóa dế để cứu cha.
- Bám vào đặc trưng thể loại (truyện truyền kì, yếu tố kì ảo, phê phán hiện thực nhưng kết có hậu) của *Liêu trai chí dị*.

*Lưu ý:* Dự đoán chỉ cần hợp lí, có căn cứ; sau đó đọc tiếp để kiểm chứng và điều chỉnh.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.