Giải Bài 4 trang 24 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Nhận xét chung: Hai câu đã dùng lẫn lộn hai từ Hán Việt gần âm nhưng khác hẳn nghĩa: *chính thể* và *chỉnh thể*. Cần phân biệt nghĩa của yếu tố *chính* và *chỉnh* để sửa.

a. Từ in đậm chính thể dùng sai.
- Yếu tố *chính* (政) có nghĩa là *chính trị, việc cai trị*. Vì vậy *chính thể* nghĩa là *hình thức tổ chức của một nhà nước* (ví dụ: chính thể quân chủ, chính thể cộng hòa).
- Nhưng ở câu này, người viết muốn nói tác phẩm văn học là *một khối thống nhất, trọn vẹn*, trong đó các yếu tố gắn bó chặt chẽ với nhau. Nét nghĩa đó phải dùng yếu tố *chỉnh* (整) nghĩa là *trọn vẹn, hoàn chỉnh*. Từ đúng là chỉnh thể (cái toàn vẹn gồm các bộ phận có quan hệ mật thiết với nhau).
- Sửa: Mỗi tác phẩm văn học là một chỉnh thể, trong đó, các yếu tố có quan hệ với nhau rất chặt chẽ.

b. Từ in đậm chỉnh thể dùng sai.
- Yếu tố *chỉnh* (整) nghĩa là *trọn vẹn, hoàn chỉnh*, nên *chỉnh thể* chỉ *một khối thống nhất, toàn vẹn* — không phù hợp khi nói về cách tổ chức nhà nước.
- Câu này nói về *các hình thức tổ chức nhà nước* trên thế giới, tức là bàn về *hình thức chính trị của nhà nước*. Nét nghĩa đó phải dùng yếu tố *chính* (政). Từ đúng là chính thể.
- Sửa: Trên thế giới có nhiều hình thức tổ chức nhà nước, thể hiện sự đa dạng về chính thể.

Kết luận: Hai từ bị dùng tráo đổi cho nhau; sửa lại là *chỉnh thể* (câu a) và *chính thể* (câu b).