Giải Bài 1 trang 35 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

## Bảng hệ thống hoá kiến thức về hai văn bản *Chuyện người con gái Nam Xương* và *Dế chọi*

| Mục | Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ – *Truyền kì mạn lục*) | Dế chọi (Bồ Tùng Linh – *Liêu Trai chí dị*) |
|---|---|---|
| Cốt truyện | Vũ Nương nết na, thuỳ mị, lấy Trương Sinh. Chồng đi lính, nàng ở nhà sinh con, chăm sóc mẹ chồng chu đáo. Khi chồng về, chỉ vì lời con trẻ ngây thơ (chỉ cái bóng trên vách bảo là cha) mà Trương Sinh nghi oan vợ thất tiết. Bị oan không thể giãi bày, Vũ Nương gieo mình xuống sông Hoàng Giang. Nàng được Linh Phi cứu, sống dưới thuỷ cung. Nhờ Phan Lang, Trương Sinh lập đàn giải oan; Vũ Nương hiện về giữa dòng nói lời từ biệt rồi biến mất. | Vì nhà vua thích chơi chọi dế, quan lại bắt dân cống nạp. Thành Danh bị ép nộp dế, tìm không ra, bị đánh đập khốn khổ. Nhờ bà đồng mách bảo, Thành bắt được con dế quý nhưng con trai lỡ làm chết dế, hoảng sợ nhảy xuống giếng. Hồn đứa con hoá thành con dế nhỏ mà chọi đâu thắng đó, thắng cả gà. Dế được tiến vua, Thành Danh được ban thưởng, trở nên giàu sang. Hơn một năm sau, con trai mới hồi tỉnh. |
| Nhân vật | Vũ Nương (nhân vật chính), Trương Sinh, bé Đản, Phan Lang, Linh Phi. | Thành Danh (nhân vật chính), vợ Thành Danh, con trai Thành Danh, quan lại (quan tỉnh, tri huyện), nhà vua. |
| Không gian | Không gian trần thế (làng quê Nam Xương, bến đò sông Hoàng Giang) đan xen với không gian kì ảo (thuỷ cung của Linh Phi dưới sông). | Không gian hiện thực của xã hội phong kiến Trung Quốc (huyện, làng quê, nhà Thành Danh, chốn quan trường) gắn với yếu tố kì ảo. |
| Thời gian | Thời phong kiến, lúc đất nước có chiến tranh, loạn lạc (Trương Sinh phải đi lính). Thời gian trần thuật tuyến tính, có đan xen chi tiết kì ảo. | Đời Tuyên Đức nhà Minh. Thời gian trần thuật theo trình tự diễn biến sự việc. |
| Yếu tố kì ảo | Phan Lang nằm mộng rồi được Linh Phi cứu, lạc vào động rùa dưới thuỷ cung; gặp lại Vũ Nương nơi thuỷ cung; Vũ Nương hiện về ngồi trên kiệu hoa giữa dòng sông khi lập đàn giải oan rồi biến mất. | Lời bói của bà đồng (tờ giấy vẽ chỉ nơi bắt được dế); hồn đứa con hoá thành con dế nhỏ nhưng chọi vô cùng giỏi, lập nhiều chiến công. |
| Chủ đề | Số phận oan nghiệt, bi kịch của người phụ nữ dưới chế độ phong kiến; ca ngợi vẻ đẹp phẩm hạnh của người phụ nữ; tố cáo xã hội phong kiến nam quyền bất công và chiến tranh phi nghĩa đã đẩy con người vào bi kịch. | Phê phán, tố cáo thói ăn chơi hưởng lạc của vua quan phong kiến đã gieo tai hoạ xuống dân lành; thể hiện niềm cảm thương với số phận bé mọn, bị áp bức của người dân. |

Nhận xét chung: Cả hai đều là truyện truyền kì, kết hợp yếu tố hiện thực với yếu tố kì ảo để phản ánh và phê phán hiện thực xã hội phong kiến, đồng thời bày tỏ niềm cảm thông sâu sắc với số phận con người nhỏ bé, bất hạnh.