Giải Bài 1 trang 42 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Yêu cầu: Đầu thế kỉ XVIII, trên đất nước ta đã xảy ra nhiều cuộc chiến. Hãy nêu một cuộc chiến mà em biết.

Đây là câu hỏi chuẩn bị đọc, nhằm khơi gợi hiểu biết lịch sử để hình dung bối cảnh ra đời của *Chinh phụ ngâm* — tác phẩm phản ánh nỗi đau của con người trong cảnh loạn li, binh đao đầu thế kỉ XVIII. Em có thể nêu một trong các cuộc chiến sau:

a) Chiến tranh Trịnh – Nguyễn (phân tranh Đàng Trong – Đàng Ngoài): Từ thế kỉ XVII sang đầu thế kỉ XVIII, hai thế lực chúa Trịnh (Đàng Ngoài) và chúa Nguyễn (Đàng Trong) đánh nhau dai dẳng, lấy sông Gianh làm ranh giới chia cắt đất nước. Cuộc nội chiến kéo dài khiến nhân dân li tán, nhiều người phải rời gia đình ra trận, gia đình chia lìa — chính là hoàn cảnh sinh ra hình tượng người chinh phụ xa chồng.

b) Các cuộc khởi nghĩa nông dân và việc triều đình điều binh dẹp loạn: Đầu thế kỉ XVIII, chế độ phong kiến khủng hoảng, nhiều cuộc nổi dậy của nông dân nổ ra; triều đình liên tục huy động binh lính đi chinh chiến. Những người lính (người chồng) phải xa quê, xa vợ con để tòng quân, tạo nên cảnh biệt li đầy bi thương mà tác phẩm khắc họa.

Liên hệ với văn bản: Dù nêu cuộc chiến nào, điều quan trọng là thấy được bối cảnh loạn lạc, chiến tranh triền miên đầu thế kỉ XVIII chính là nguồn cội của nỗi niềm chinh phụ — nỗi cô đơn, nhớ thương và khát khao đoàn tụ của người vợ có chồng ra trận.