Giải Bài 2 trang 42 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

a) Những cuộc tiễn đưa trong chiến tranh

Qua đoạn trích *Nỗi niềm chinh phụ*, cảnh tiễn đưa người chồng ra trận hiện lên vừa hào hùng vừa đau xót:

- Không khí căng thẳng, dữ dội, mang không khí binh đao: người ra đi khoác chiến bào, cầm cung kiếm, lên đường theo tiếng trống trận, giữa khung cảnh "trống Tràng Thành lung lay bóng nguyệt", "khói Cam Tuyền mờ mịt thức mây". Cuộc tiễn đưa gắn liền với sứ mệnh, với lí tưởng "chí làm trai dặm nghìn da ngựa", nên có vẻ đẹp tráng lệ, hào hùng.

- Mang dự cảm chia li và cái chết: chiến trường là nơi hiểm nguy, sống chết khó lường, ngày về không hẹn trước ("đưa chàng lòng dặc dặc buồn"). Vì vậy cuộc tiễn đưa thấm đẫm nỗi lo âu, sợ hãi và sự chia cắt có thể là mãi mãi.

- Gắn với số phận chung của đất nước, cộng đồng: đây không chỉ là chuyện riêng của một gia đình mà là cảnh ngộ của biết bao người trong thời loạn lạc, nên nỗi buồn tiễn biệt có chiều sâu và sức khái quát lớn.

b) Tiễn đưa trong hoàn cảnh bình thường của cuộc sống

- Thường gắn với những việc đời thường như đi học, đi làm ăn, đi công tác, đi xa một thời gian.

- Tâm trạng tuy có lưu luyến, bịn rịn nhưng nhẹ nhàng hơn, vì người đi và người ở đều biết trước ngày gặp lại, không gian vẫn trong vòng an toàn, bình yên.

- Không mang nỗi ám ảnh về hiểm nguy, mất mát hay sự sống còn như tiễn đưa thời chiến.

c) Điểm khác biệt cơ bản (ý kiến của em)

Điểm khác biệt lớn nhất là ở mức độ và tính chất của nỗi đau:

- Tiễn đưa trong chiến tranh mang nỗi buồn lớn lao, bi tráng, chứa đựng dự cảm chia li, mất mát và cái chết; gắn với vận mệnh của cả cộng đồng, đất nước.

- Tiễn đưa bình thường chủ yếu là sự xa cách tạm thời, tâm trạng lưu luyến nhưng vẫn có niềm tin, hi vọng vào ngày đoàn tụ.

Chính sự khác biệt ấy khiến những cuộc tiễn đưa trong chiến tranh trở nên thiêng liêng, ám ảnh và để lại dấu ấn sâu đậm trong văn học, như cảnh tiễn biệt đầy nước mắt của người chinh phụ trong đoạn trích.