Giải Hình dung trang 42 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Yêu cầu (Hình dung): Dựa vào các chi tiết trong đoạn thơ, hình dung và miêu tả lại cảnh người chinh phụ tiễn biệt người chinh phu.

a) Khung cảnh và âm thanh buổi tiễn đưa

Cảnh tiễn biệt diễn ra nơi *Hà lương* (cây cầu bắc qua sông) — địa điểm chia tay quen thuộc trong thơ cổ, gợi sự xa cách, đôi ngả.

- Âm thanh: "Tiếng nhạc ngựa lần chen tiếng trống" — tiếng nhạc đeo ở cổ ngựa hoà lẫn, chen vào tiếng trống trận thúc giục. Những âm thanh dồn dập, gấp gáp ấy báo hiệu giờ xuất quân đã điểm, khiến cuộc chia li càng thêm vội vã, bịn rịn.

b) Giây phút chia tay

- "Giáp mặt rồi phút bỗng chia tay": vừa mới được nhìn thấy nhau, mặt đối mặt, thì trong *phút bỗng* (chốc lát, bất ngờ) đã phải rời xa. Từ "bỗng" diễn tả sự đột ngột, phũ phàng; hạnh phúc được bên nhau quá ngắn ngủi, chưa kịp bày tỏ thì đã phải lìa.
- "Hà lương chia rẽ đường này": đến cây cầu thì mỗi người một ngả — kẻ ra trận, người trở về; không gian chia li được cụ thể hoá bằng hình ảnh con đường tách đôi.

c) Tâm trạng người chinh phụ

- "Bên đường trông bóng cờ bay ngùi ngùi": người chinh phụ đứng lại bên đường, dõi theo bóng cờ (đoàn quân) xa dần. Hình ảnh "bóng cờ bay" vừa tả cảnh đoàn quân khuất dần, vừa gợi sự nhỏ bé, cô đơn của người ở lại.
- Từ láy "ngùi ngùi" trực tiếp diễn tả nỗi buồn thương, bùi ngùi, lưu luyến, xót xa đang dâng lên trong lòng người vợ trẻ khi tiễn chồng ra chiến trận, không biết ngày nào gặp lại.

Hình dung chung: Trước cây cầu Hà lương, trong tiếng nhạc ngựa chen tiếng trống trận giục giã, hai vợ chồng vừa giáp mặt đã phải vội vã chia tay mỗi người một ngả. Người chinh phu theo đoàn quân ra trận; người chinh phụ một mình đứng bên đường, ngậm ngùi dõi theo bóng cờ bay xa dần, lòng tràn ngập nỗi buồn thương, lưu luyến và dự cảm cô đơn.