Giải Bài 3 trang 44 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

a) Đề xuất phương án ngắt nhịp

Bốn câu thơ được viết theo thể song thất lục bát (hai câu bảy chữ, rồi một câu sáu – một câu tám chữ), nên có thể ngắt nhịp như sau:

- Câu 1 (bảy chữ): *Chốn Hàm Kinh / chàng còn ngoảnh lại,* → nhịp 3/4
- Câu 2 (bảy chữ): *Bến Tiêu Tương / thiếp hãy trông sang.* → nhịp 3/4
- Câu 3 (sáu chữ – câu lục): *Khói Tiêu Tương / cách Hàm Dương,* → nhịp 3/3
- Câu 4 (tám chữ – câu bát): *Cây Hàm Dương / cách Tiêu Tương / mấy trùng.* → nhịp 3/3/2

b) Tác dụng của cách ngắt nhịp

- Hai câu thất ngắt nhịp 3/4 cân đối, lại đặt song song (*Chốn Hàm Kinh – chàng… / Bến Tiêu Tương – thiếp…*) làm nổi bật tư thế đối xứng của hai người: chàng "ngoảnh lại", thiếp "trông sang". Nhịp chậm, kéo dài gợi nỗi lưu luyến, bịn rịn trong giây phút chia li.

- Hai câu lục bát ngắt nhịp 3/3 và 3/3/2 đều đặn, nhịp nhàng, kết hợp với cách lặp và đảo các địa danh (*Tiêu Tương – Hàm Dương / Hàm Dương – Tiêu Tương*) tạo thế đối xứng, trùng điệp. Nhờ đó, khoảng cách không gian như được nhân lên, diễn tả sự xa cách vời vợi ("mấy trùng") và nỗi nhớ nhung triền miên, day dứt của người chinh phụ.

- Nhìn chung, cách ngắt nhịp đều đặn, cân xứng ấy làm cho âm điệu đoạn thơ trở nên du dương, trầm buồn, góp phần tô đậm tâm trạng sầu muộn, cô đơn và tình cảm thủy chung của đôi lứa trong cảnh biệt li.