Giải Viết kết nối với đọc trang 45 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
NGỮ LIỆU: Chàng thì đi cõi xa mưa gió,
Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn.
Đoái trông theo đã cách ngăn,
Tuôn màu mây biếc trải ngần núi xanh.
Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) phân tích tâm trạng của người chinh phụ thể hiện trong bốn câu thơ sau:
Chàng thì đi cõi xa mưa gió,
Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn.
Đoái trông theo đã cách ngăn,
Tuôn màu mây biếc trải ngần núi xanh.
(Chinh phụ ngâm, nguyên tác của Đặng Trần Côn, bản dịch của Đoàn Thị Điểm (?))
Gợi ý trả lời
Bốn câu thơ đã khắc họa thấm thía nỗi lòng của người chinh phụ trong giây phút tiễn biệt chồng ra trận. Trước hết, phép đối "Chàng thì đi cõi xa mưa gió - Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn" dựng lên hai thế giới trái ngược: chàng dấn thân nơi chiến địa đầy gian lao, khắc nghiệt, còn thiếp lẻ loi trở về với căn buồng cũ trống vắng. Cách ngắt "Chàng thì... Thiếp thì..." nhấn mạnh sự chia lìa đột ngột, mỗi người một ngả, báo trước những tháng ngày cô đơn, trống trải. Hình ảnh "buồng cũ chiếu chăn" gợi không gian quen thuộc nay bỗng hóa quạnh hiu, càng tô đậm cảm giác hụt hẫng, cô quạnh của người ở lại. Đến câu "Đoái trông theo đã cách ngăn", động tác ngoái nhìn đầy lưu luyến cho thấy nàng cố níu kéo bóng dáng người chồng, nhưng tất cả đã bị ngăn cách, xa vời. Câu thơ cuối "Tuôn màu mây biếc trải ngần núi xanh" mở ra không gian bao la của mây biếc, núi xanh trùng điệp, vừa tả cảnh vừa ngụ tình: khoảng cách địa lí mênh mông đồng thời là nỗi nhớ thương, sầu muộn trải dài vô tận trong lòng người chinh phụ. Qua đó, tác giả đã diễn tả tinh tế tâm trạng buồn thương, lo lắng, cô đơn và nỗi khát khao đoàn tụ của người vợ có chồng đi chinh chiến. Đoạn thơ cũng kín đáo thể hiện niềm cảm thương sâu sắc trước số phận người phụ nữ trong chiến tranh.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
