Giải Bài 2 trang 38 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Đây là bài tập mở thuộc phần Củng cố, mở rộng — đề yêu cầu chuyển thể một sự việc/chi tiết tiêu biểu trong truyện trinh thám đã học (Ba chàng sinh viên của Cô-nan Đoi-lơ hoặc Bài hát đồng sáu xu của A-ga-thơ Crít-xti) sang một hình thức nghệ thuật khác. Vì là bài thực hành sáng tạo nên không có đáp số duy nhất; dưới đây là bài mẫu để tham khảo.

a) Chọn văn bản và chi tiết tiêu biểu
Em chọn văn bản Ba chàng sinh viên và chi tiết tiêu biểu là cảnh thám tử Sơ-lốc Hôm phá án trong phòng của thầy Xôm-mơ-bi: Hôm quan sát tập đề thi bị xê dịch, mấy mẩu bút chì gãy, những viên đất sét đen dẻo rơi trên sàn, rồi lần ra thủ phạm là sinh viên Ghi-crít — người khi đi ngang qua đã nhìn qua cửa sổ thấy đề thi trên bàn, nảy lòng tham, vào phòng (qua cánh cửa có chìa khóa cắm sẵn) để chép lại đề.
Lí do chọn: đây là chi tiết tập trung cao độ tài năng suy luận của nhân vật — đặc trưng của truyện trinh thám; đồng thời có nhiều hình ảnh cụ thể (chiếc bàn, đề thi, vết đất sét, khung cửa sổ) nên rất dễ chuyển thành tranh hoặc kịch.

b) Chọn hình thức nghệ thuật
Em chọn vẽ truyện tranh (comic) 4 khung vì hình thức này vừa có hình ảnh vừa có lời thoại, thể hiện được trình tự suy luận của thám tử.

c) Diễn tả chi tiết bằng truyện tranh 4 khung
- Khung 1 — Phát hiện: Vẽ căn phòng với chiếc bàn, trên bàn là tập đề thi. Thầy Xôm-mơ-bi hốt hoảng, bong bóng thoại: 'Đề thi đã bị người lạ xem trộm!'. Góc phòng có khung cửa sổ.
- Khung 2 — Quan sát: Cận cảnh Sơ-lốc Hôm cúi người, kính lúp trong tay, chăm chú nhìn xuống sàn nơi có mấy viên đất sét đen dẻo và một đầu bút chì gãy. Chú thích nhỏ: 'Không chi tiết nào là thừa.'
- Khung 3 — Suy luận: Vẽ Hôm chỉ tay về phía cửa sổ, hình dung lại (khung mờ phía sau) cảnh một sinh viên đi ngang, nhìn qua cửa sổ thấy đề thi rồi lẻn vào qua cửa. Bong bóng thoại: 'Thứ đất sét này chỉ có ở hố nhảy xa — nơi Ghi-crít thường luyện tập.'
- Khung 4 — Vạch mặt: Sinh viên Ghi-crít cúi đầu nhận lỗi; Hôm điềm tĩnh đứng bên. Lời kết: 'Chính cậu đã chép lại đề thi, phải không?'

Gợi ý trình bày khi nộp: Dưới bộ tranh, em viết 3–4 câu thuyết minh nêu: (1) chi tiết được chọn, (2) vì sao nó tiêu biểu, (3) điều em muốn người xem cảm nhận (sự tinh tường, logic chặt chẽ của thám tử).
(Nếu thích hoạt cảnh, có thể chuyển 4 khung trên thành 4 lớp kịch ngắn, phân vai: người dẫn, thầy Xôm-mơ-bi, Sơ-lốc Hôm, Ghi-crít. Nếu chọn Bài hát đồng sáu xu, có thể chọn chi tiết phát hiện sự thật về vụ án trong gia đình để chuyển thể tương tự.)