Giải Bài 3 trang 38 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Bài học: *Giải mã những bí mật* (Ngữ văn 9, Kết nối tri thức, tập hai) — Củng cố, mở rộng, câu 3, trang 38.

### a) Các văn bản trong bài học đã giải mã những bí mật gì?

Bài học gồm các văn bản thuộc thể loại truyện trinh thám (và văn bản thực hành đọc về nhân vật tình báo). Điểm chung là đều xoay quanh quá trình phăng ra, làm sáng tỏ một bí mật bằng quan sát, suy luận lô-gíc:

- Văn bản *Ba chàng sinh viên* (A-thơ Cô-nan Đoi-lơ): giải mã bí mật ai đã lén xem trộm bản đề thi học bổng của thầy Xôm. Từ những dấu vết nhỏ (mẩu đất sét đen, vết xước, chiều cao của người với tới bản đề đặt trên bàn, thói quen luyện nhảy xa…), thám tử Sơ-lốc Hôm đã suy luận và vạch ra thủ phạm là sinh viên Ghi-crít — người vô tình nhìn thấy đề rồi chép lại. Đây là bí mật về một vụ gian lận trong thi cử, tức bí mật trong đời sống con người, xã hội.

- Văn bản *Bài hát đồng sáu xu* (A-ga-thơ Crít-xti): giải mã bí mật về một vụ án mạng trong gia đình — ai thực sự là hung thủ sát hại nạn nhân. Qua việc chắp nối các chi tiết tưởng chừng rời rạc, người điều tra lật tẩy kẻ gây án giấu mặt và minh oan cho người bị nghi oan. Đây cũng là bí mật thuộc về đời sống xã hội, về lòng người.

- Văn bản thực hành đọc (*Phạm Xuân Ẩn – tên người như cuộc đời*): hé mở bí mật về cuộc đời hoạt động tình báo đầy mưu trí, thầm lặng của một con người có thật.

→ Như vậy, các văn bản chủ yếu giải mã những bí mật trong đời sống con người và xã hội: tội phạm, gian lận, án oan, những mảnh đời ẩn giấu; qua đó khẳng định sức mạnh của quan sát tinh tường, tư duy suy luận chặt chẽ và lòng kiên trì tìm kiếm sự thật.

###

b) Ý nghĩa của việc giải mã những bí mật trong thế giới tự nhiên và đời sống xã hội

Theo em, việc giải mã những bí mật có ý nghĩa rất lớn:

- Mở rộng hiểu biết, chinh phục cái chưa biết: giải mã bí mật của thế giới tự nhiên (quy luật thời tiết, vũ trụ, cơ thể sống, bệnh tật…) giúp con người hiểu đúng bản chất sự vật, thoát khỏi mê tín, làm chủ và cải tạo tự nhiên để phục vụ đời sống.
- Bảo vệ công lí và sự thật: giải mã bí mật trong đời sống xã hội (như trong các truyện trinh thám) giúp tìm ra sự thật, trừng trị cái xấu, minh oan cho người vô tội, bảo vệ lẽ phải và niềm tin vào công lí.
- Thúc đẩy tiến bộ và nuôi dưỡng phẩm chất tốt đẹp: mỗi bí mật được làm sáng tỏ là một bước tiến của tri thức nhân loại; đồng thời rèn cho con người tinh thần ham hiểu biết, óc quan sát, tư duy lô-gíc, sự trung thực và lòng dũng cảm theo đuổi chân lí.

→ Giải mã bí mật không chỉ thỏa mãn trí tò mò mà còn giúp con người sống hiểu biết hơn, đúng đắn hơn và nhân văn hơn.