Giải Bài 7 trang 15 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Em rút ra bài học gì từ câu chuyện được kể trong tác phẩm?
(văn bản: Ba chàng sinh viên - A-thơ Cô-nan Đoi-lơ)
Gợi ý trả lời
Bài học rút ra từ truyện "Ba chàng sinh viên" (A-thơ Cô-nan Đoi-lơ):
a) Bài học về sự trung thực và lòng tự trọng trong học tập, thi cử.
Câu chuyện xoay quanh việc bài thi bị lộ đề: sinh viên Ghi-crít (Gilchrist) đã lén nhìn bản in thử của đề thi để chép lại. Dù chưa gian lận trót lọt, cậu đã nhận ra lỗi lầm và tự viết thư thú nhận, xin rút khỏi kì thi. Từ đó, ta rút ra bài học: trong học tập và thi cử phải trung thực, không gian lận; kết quả chỉ thực sự có giá trị khi do chính năng lực và công sức của mình làm ra. Khi mắc sai lầm, biết dũng cảm nhận lỗi và sửa chữa chính là cách giữ gìn nhân cách, lòng tự trọng.
b) Bài học về cách nhìn nhận, đánh giá con người và sự việc: phải khách quan, thận trọng, dựa vào chứng cứ chứ không vội vàng quy kết.
Thám tử Sơ-lốc Hôm (Sherlock Holmes) không kết tội bừa mà quan sát tỉ mỉ từng dấu vết (vết bút chì, mẩu đất sét, chiều cao người, thói quen...) rồi suy luận chặt chẽ để tìm ra sự thật. Điều đó nhắc ta: trước một sự việc, không nên nghi oan hay phán xét vội theo cảm tính; cần bình tĩnh tìm hiểu, tôn trọng chứng cứ và lẽ phải.
c) Bài học về lòng bao dung và niềm tin vào khả năng hướng thiện của con người.
Khi sự thật sáng tỏ, Hôm và thầy giáo không nặng lời sỉ nhục hay hủy hoại tương lai của Ghi-crít, mà tạo cơ hội để cậu làm lại. Chi tiết Ghi-crít quyết tâm sang châu Phi nhận công việc mới cho thấy: một người biết ăn năn vẫn có thể sửa sai và làm lại cuộc đời. Qua đó, tác phẩm gợi cho người đọc thái độ sống nhân ái: nghiêm khắc với cái sai nhưng vẫn độ lượng, tin tưởng và trao cho người lầm lỗi cơ hội sửa mình.
Khái quát: Truyện đề cao sự trung thực, lòng tự trọng, tinh thần khách quan – công bằng khi đánh giá con người và tấm lòng bao dung, hướng thiện. Đó cũng là những phẩm chất mỗi học sinh cần rèn luyện trong học tập và cuộc sống.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
