Giải Bài 4 trang 17 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Trong các câu ghép sau, câu nào dùng sai phương tiện nối giữa các vế câu? Hãy sửa lại cho đúng.
a. Hà không những học tốt, cô ấy càng hát hay.
b. Tôi chưa nói câu nào mà nó đã khóc nức nở.
c. Chúng ta càng đọc nhiều sách, kiến thức sẽ được mở rộng.
d. Mặc dù trời mưa rất to còn chị ấy vẫn đến đúng giờ.
Gợi ý trả lời
Nhắc lại kiến thức: Trong câu ghép, quan hệ giữa các vế thường được thể hiện bằng những cặp quan hệ từ (kết từ) hoặc cặp phó từ hô ứng đi liền với nhau. Nếu dùng sai một vế của cặp thì câu sẽ sai phương tiện nối. Ta xét từng câu:
a. *Hà không những học tốt, cô ấy càng hát hay.*
- Vế đầu mở ra bằng "không những" → phải đi với "mà còn" (cặp *không những… mà còn…* chỉ quan hệ tăng tiến, bổ sung). Ở đây lại dùng "càng" → sai phương tiện nối, đồng thời thiếu kết từ nối hai vế.
- Sửa: *Hà không những học tốt mà còn hát hay.*
b. *Tôi chưa nói câu nào mà nó đã khóc nức nở.*
- Cặp phó từ hô ứng "chưa… (thì) đã…" dùng đúng, kết từ "mà" nối hai vế hợp lí, thể hiện quan hệ đối chiếu về thời gian. → Câu đúng, không phải sửa.
c. *Chúng ta càng đọc nhiều sách, kiến thức sẽ được mở rộng.*
- Vế đầu đã dùng phó từ "càng" → vế sau phải hô ứng bằng "càng" (cặp *càng… càng…* chỉ quan hệ tăng tiến song song). Ở đây dùng "sẽ" → sai phương tiện nối.
- Sửa: *Chúng ta càng đọc nhiều sách, kiến thức càng được mở rộng.*
d. *Mặc dù trời mưa rất to còn chị ấy vẫn đến đúng giờ.*
- Vế đầu mở ra bằng "mặc dù" (quan hệ nhượng bộ – tương phản) → vế sau phải nối bằng "nhưng" (cặp *mặc dù… nhưng…*). Ở đây dùng "còn" (kết từ chỉ quan hệ liệt kê, bổ sung) → sai phương tiện nối.
- Sửa: *Mặc dù trời mưa rất to nhưng chị ấy vẫn đến đúng giờ.*
Kết luận: Các câu dùng sai phương tiện nối là a, c, d; riêng câu b dùng đúng.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
