Giải Bài 2 trang 54 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Câu chuyện mà lời tự tình của cô gái xưng "em" hé lộ:

Bài thơ *Mưa xuân* của Nguyễn Bính là lời giãi bày của một cô gái quê trong trẻo, vừa chớm biết yêu. Qua lời tự tình ấy, ta hình dung được một câu chuyện tình đầu buồn như sau:

a) Hoàn cảnh và vẻ đẹp của cô gái:
Cô gái là một thiếu nữ thôn quê, còn trẻ, trong sáng, sống bên mẹ già và gắn với khung cửi ("Em là con gái trong khung cửi / Dệt lụa quanh năm với mẹ già"). Tâm hồn cô còn tươi mới, thanh khiết, chưa từng vướng bận chuyện yêu đương ("Lòng trẻ còn như cây lụa trắng / Mẹ già chưa bán chợ làng xa").

b) Diễn biến câu chuyện – niềm hi vọng gặp gỡ:
Một đêm mưa xuân, nghe tin thôn Đoài vào đám hát chèo, lòng cô bỗng rạo rực, bồi hồi ("Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay / Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy"). Cô náo nức, hồi hộp vì tin rằng người mình thầm thương sẽ đến, sẽ gặp mình ở hội chèo ("Thế nào anh ấy chả sang xem"). Mang theo niềm mong đợi ngọt ngào ấy, cô xin phép mẹ, vội vàng băng qua quãng đê đêm để sang xem hát, thực chất là để được gặp người thương ("Em xin phép mẹ, vội vàng đi / … / Em mải tìm anh chả thiết xem").

c) Kết cục – nỗi thất vọng, lỡ làng:
Nhưng chờ mãi, hết cả đêm hội, người con trai vẫn không đến như đã hẹn ("Chờ mãi anh sang anh chả sang / Thế mà hôm nọ hát bên làng / Năm tao bảy tuyết anh hò hẹn / Để cả mùa xuân cũng nhỡ nhàng!"). Cô gái lủi thủi một mình trở về trong mưa đêm lạnh lẽo, tủi hờn, hẫng hụt vì mối tình đầu bị lỗi hẹn ("Mình em lầm lũi trên đường về… / Lạnh lùng thêm tủi với canh khuya"). Cảnh vật cũng theo đó mà tàn phai: mưa xuân đã ngớt, hoa xoan đã nát dưới chân giày ("Bữa ấy mưa xuân đã ngại bay / Hoa xoan đã nát dưới chân giày").

→ Ý nghĩa câu chuyện: Lời tự tình cho ta biết câu chuyện về mối tình đầu chớm nở của một cô gái quê: từ niềm rung động, náo nức, hi vọng được gặp gỡ người thương trong đêm hội mưa xuân, đến nỗi chờ mong vô vọng và sự lỡ làng, buồn tủi khi bị người ấy sai hẹn. Đó là câu chuyện tình yêu trong sáng mà đượm buồn, tiêu biểu cho hồn thơ "chân quê" của Nguyễn Bính.