Giải Bài 2 trang 24 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Đề: Đặc điểm hệ thống nhân vật của thể loại truyện trinh thám được thể hiện như thế nào trong tác phẩm *Bài hát đồng sáu xu* (A-ga-thơ Crít-xti)?

Truyện trinh thám thường có một hệ thống nhân vật tương đối ổn định, gồm bốn kiểu vai chính: người điều tra (thám tử) – thủ phạm – nạn nhân – các nhân vật liên quan (người tình nghi, người nhờ giúp, người làm chứng...). Trong *Bài hát đồng sáu xu*, các kiểu nhân vật ấy đều xuất hiện đầy đủ và được sắp xếp chặt chẽ để tạo nên tình huống phá án.

a) Nhân vật người điều tra (thám tử)
- Đó là ngài Ét-uốt Pa-li-xơ (Edward Palliser) – một luật sư già, giàu kinh nghiệm, nay đã về hưu.
- Nhân vật này giữ vai trò trung tâm của truyện trinh thám: là người quan sát, phân tích, suy luận và cuối cùng vạch ra sự thật, tìm ra thủ phạm.
- Đặc điểm nổi bật: có trí tuệ sắc bén, khả năng suy luận lô-gíc, bình tĩnh, tinh tường, biết lần theo các chi tiết nhỏ để dựng lại toàn bộ vụ án. Đây chính là kiểu nhân vật làm nên sức hấp dẫn đặc trưng của truyện trinh thám.

b) Nhân vật nạn nhân
- Nạn nhân là bà Crab-tri (Lily Crabtree) – người bị sát hại, cái chết của bà là điểm khởi đầu, là "bí ẩn" mà toàn bộ câu chuyện xoay quanh.
- Vai trò của nạn nhân: tạo ra vụ án cần điều tra, làm nảy sinh câu hỏi "ai là hung thủ?" – động lực chính thúc đẩy mạch truyện.

c) Nhân vật thủ phạm
- Thủ phạm là kẻ đã gây ra cái chết của nạn nhân, được che giấu khéo léo trong số những người thân cận và chỉ lộ diện ở phần kết nhờ suy luận của người điều tra.
- Đặc điểm: thủ phạm thường được ngụy trang, có vẻ ngoài ít bị nghi ngờ nhất, tạo nên yếu tố bất ngờ – một đặc trưng quan trọng của truyện trinh thám. Việc thủ phạm ẩn giữa các nhân vật tình nghi khiến người đọc bị dẫn dắt, phán đoán sai và bất ngờ khi sự thật được phơi bày.

d) Các nhân vật liên quan (người nhờ giúp, người tình nghi, người làm chứng)
- Cô Mac-đơ-len (Magdalen) là người tìm đến nhờ ngài Pa-li-xơ giúp đỡ – vai "người khơi mở", đưa thám tử vào cuộc điều tra.
- Những người thân trong gia đình sống cùng nạn nhân trở thành các nhân vật tình nghi: mỗi người đều có thể là hung thủ, đều có những điểm khả nghi và lời khai riêng.
- Vai trò của nhóm nhân vật này: tạo ra mạng lưới nghi ngờ, làm cho vụ án trở nên rắc rối, nhiều hướng suy đoán; đồng thời cung cấp các manh mối, lời khai để người điều tra phân tích, sàng lọc.

đ) Nhận xét chung về hệ thống nhân vật
- Hệ thống nhân vật trong *Bài hát đồng sáu xu* thể hiện đầy đủ và điển hình cho thể loại truyện trinh thám: có đủ bốn kiểu vai (thám tử – nạn nhân – thủ phạm – các nhân vật tình nghi/liên quan).
- Các nhân vật được đặt trong quan hệ đối lập và soi chiếu lẫn nhau (người điều tra >< thủ phạm; nạn nhân là điểm quy chiếu), tạo nên kết cấu chặt chẽ, lô-gíc.
- Chính cách xây dựng hệ thống nhân vật này (đặc biệt là việc giấu kín thủ phạm giữa những người tình nghi) đã tạo nên tính hồi hộp, bất ngờ và sức lôi cuốn đặc trưng cho tác phẩm trinh thám.